|
Grunge is een naam voor Amerikaanse gitaarrock die in de late jaren tachtig ontstond in Seattle in de Verenigde Staten. Grunge kwam voort uit de noise rock en alternatieve rock en koppelt de strakke eenvoud van de punk en indie rock aan het overstuurde gitaargeluid van de heavy metal.
Het begin
Grunge ontstond in Seattle halverwege de jaren -80 vanuit de noise en indie rock-scene, waarin Neil Young met zijn Crazy Horse als voorbeeld dienden evenals de indierock van de East Coast met als sleutelbands Pixies, Dinosaur Jr en Sonic Youth, welke laatste ook in een later stadium vooral in zakelijk en autonoom esthetisch een sleutelrol zal spelen in veel opvolgende platencontracten over de inspraak van het label over de muziek van onder andere Nirvana. De eerste golf van grungegroepen uit Seattle bestond uit groepen als The Melvins, Mudhoney, Green River, Malfunkshun en Soundgarden. Malfunkshun en Green River fusioneerden en stichtten de band Mother Love Bone. Deze bands waren slechts bekend bij een klein publiek. Na de dood van Mother Love Bone zanger Andrew Wood werd er een tributeband opgericht met Eddie Vedder, Chris Cornell en de leden van Mother Love Bone, deze werd Temple of the Dog genoemd, naar een nummer van Mother Love Bone. Uit dit project ontstond uiteindelijk Pearl Jam. Begin jaren negentig heeft Sonic Youth een vreemde leidersrol binnen de grungebeweging. Deze rol zal snel worden overgenomen door Nirvana, maar ook hierbij heeft Sonic Youth een groot aandeel, want zij zorgen er immers voor dat Kurt Cobain met zijn band een contract kunnen tekenen bij een grote platenmaatschappij, welke voldoet aan vrij strikte afspraken waar Geffen aan moet voldoen. Aan één van de meest opvallende periodes uit de recente muziekgeschiedenis heeft Sonic Youth een flinke bijdrage geleverd. De invloed van grunge en dan vooral de nalatenschap van Kurt Cobain in het bijzonder, klinken nog steeds door in de hedendaagse popmuziek. Sonic Youth nam Nirvana mee als voorprogramma en, belangrijker nog, de band introduceerde bij DGC, het label van David Geffen. Door deze deal bij een major kon niets de opmars van Nirvana in de weg staan, maar ook de muziek van Sonic Youth uit die periode (grofweg 1990-1995) is makkelijk in te passen tussen alle welbekende grungealbums van onder andere Nirvana, Pearl Jam en Soundgarden. De tweede golf, waarvan Nirvana en Pearl Jam de belangrijkste vertegenwoordigers waren, brak wel wereldwijd door. Bands als Dinosaur Jr, Buffalo Tom, Lemonheads, Smashing Pumpkins, die al enkele albums hadden uitgebracht voor de wereldwijde opkomst van de grunge, werden meegezogen in de belangstelling voor de luide muzieksoort.
Hoogtepunt en neergang
Nirvana's album Nevermind (1991) wordt over het algemeen gezien als het hoogtepunt van de grunge. Dankzij het commerciële succes van de groep Nirvana groeide grunge in de vroege jaren '90 uit tot een rage. Dit was voor een deel te danken aan de toestand die destijds in de platenindustrie heerste: traditionele inkomstenbronnen als Michael Jackson en Madonna vroegen destijds zulke astronomische voorschotten voor nieuwe albums dat de relatief lage investering in een aantal nieuwe grungebands voor platenmaatschappijen veel interessanter was. Zo kregen tientallen nieuwe acts de kans om door te breken.
Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden, Breeders en Alice in Chains waren de belangrijkste vertegenwoordigers. Met name de eerste bands scoorde enkele grote hits, en had vele, vooral jeugdige, fans. Sub Pop was het bekendste platenlabel. Ook andere grote rockbands uit deze tijdsperiode, zoals Smashing Pumpkins, kenden sterke grunge-invloeden.
In Europa volgde kort na het uitkomen van Nevermind Radiohead met hun grunge-hit Creep.
Riot grrrl was de feministische zijstroming van de grunge, die begin jaren '90 tegelijkertijd opkwam. L7, Babes in Toyland, Free Kitten en Hole. De laatste was de band van Courtney Love, de vrouw van Kurt Cobain.
De zelfmoord van Kurt Cobain, de leadzanger van Nirvana was een keerpunt voor het genre. Soundgarden lag met zichzelf in de knoop door drankproblemen. Het ging steeds slechter met Alice in Chains, met in het bijzonder de gezondheid van frontman Layne Staley, die uiteindelijk stierf in 2002 (op exact zelfde dag als Kurt Cobain), door een overdosis en zo een (voorlopig) einde maakte aan het bestaan van de groep. Alleen Pearl Jam en de nieuwe groep van Nirvana-drummer Dave Grohl, Foo Fighters, bleven populaire acts bij een groot publiek. Stone Temple Pilots maakte sterk op Pearl Jam getinte grunge rock.
Post-grunge
Post-grunge[1] kwam al snel na het overlijden van Kurt Cobain op. Bands uit deze stroming hebben muzikaal gezien grote grunge-invloeden. Waar grunge geënt was op de alternatieve underground van de jaren '80, was post-grunge weer geïnspireerd door de mainstream grunge en had daardoor een minder brede sound. De eerste golf van post-grungegroepen werd aangevoerd door Bush, Candlebox en Matchbox 20.
Aan het begin van het nieuwe millennium volgde een tweede golf post-grungegroepen, die het genre weer enigszins uit het slop trokken. De belangrijkste vertegenwoordigers hiervan waren Creed, Nickelback en Puddle of Mudd, die verschillende singles in de hitlijsten kregen.
In Nederland scoorde de Haagse groep Kane enkele hits met door grunge geïnspireerde rockmuziek.
21e eeuw
In de 21e eeuw bestaan er nog altijd enkele bekende grunge-groepen, waarvan het immer nog bestaande Pearl Jam de belangrijkste is. Ook bands als The Melvins en Mudhoney zijn nog steeds actief, en enkele bands, zoals Alice in Chains, zijn herenigd. Green River zal in juli 2008 in Seattle een rëunie-concert spelen.
Mode
Zoals het een poprage betaamt, leverde ook de grunge een aantal stijlelementen in het modebeeld op: in navolging van de artiesten maten grungeliefhebbers zich bij voorkeur het uiterlijk van een dakloze uit Seattle aan: oude jaren 70-kleding, maar vooral geruite houthakkersblousen (flanellen shirts), kapotte spijkerbroeken, niet te kort en vettig haar, een ongeschoren kin, een wollen muts, en schoenen van het merk Converse (de zogenaamde „Chuckies“ All Stars) of Dr. Martens. Later kwamen de verschillende band-shirts ook in trek bij de fans, liefst vaal en versleten tot op de draad. Deze stijl kwam snel op de catwalk en magere modellen met een junky uiterlijk liepen in deze kleren modeshows. Dit maakte dat het een trend werd, en niet meer alleen tot grungefans hoorde
Bands
Voorlopers
Grunge
Post-grunge
Door grunge beïnvloed
Tijdlijn
Bronnen
|
