|
-owca androidów (tytu- oryginalny Blade Runner) - ameryka-ski film z 1982 roku w re-yserii Ridleya Scotta na motywach powie-ci Philipa K. Dicka Czy androidy „ni“ o elektrycznych owcach-, uznawany za klasyczny przyk-ad kina science fiction oraz nurtu neo-noir.
Film ukazuje futurystyczn- wizj- Los Angeles roku 2019, gdzie genetycznie zmodyfikowane istoty - replikanci - idealnie podobni do ludzi w swojej powierzchowno-ci - s- u-ywani do niebezpiecznych zada- w pozaziemskich koloniach. W wyniku buntu replikantów w jednej z takich kolonii, ich przebywanie na ziemi zostaje uznane za nielegalne. Specjalne jednostki policji, zwane "-owcami androidów" (ang. "blade runners") maj- za zadanie „apa“ i "odsy„a“ na emerytur-" (ang. "retire" u-ywane jako synonim s-owa zabija-) niepos-uszne modele. Fabu-a filmu skupia si- na grupie replikantów ukrywaj-cych si- w Los Angeles oraz tropi-cym ich podejrzliwym -owcy, Ricku Deckardzie (Harrison Ford).
Film nie zosta- kasowym sukcesem, a tak-e silnie podzieli- krytyków - wytykano mu -le realizowane tempo filmu, a tak-e zbyt mroczn- konwencj-. Niektórzy krytycy docenili jednak wielowarstwow- budow- fabu-y i wyd„wi“k filmu. Status kultowego dzie-a zawdzi-cza rozwojowi epoki kina domowego oraz popularno-ci w-ród oddanej grupy fanów. "Blade Runner" jest klasycznym przyk-adem dzie-a które musia-o przej-- prób- czasu. Obecnie swoj- popularno-- zawdzi-cza mi-dzy innymi trafnemu sportretowaniu wizji przysz„o“ci, razem z ukazaniem takich problemów jak globalizacja, przeludnienie, problemy klimatyczne czy in-yniera genetyczna. Ridley Scott nazwa- go swoim "najpe-niejszym i najbardziej osobistym filmem". Film uzyska- nominacj- do Nagrody Oscara w 1982 roku za scenografi- i efekty wizualne. W 2007 roku Ameryka-ski Instytut Filmowy umie„ci“ film na 97. miejscu w rankingu "100 najlepszych filmów wszech czasów". Podczas burzliwego procesu produkcji producent ingerowa- w monta- filmu, co doprowadzi-o do wypuszczenia dwóch nowych, zgodniejszych z wizj- re-ysera wersji - Wersji Re-yserskiej (Director's Cut) z 1992 oraz "Final Cut" na pi„ciop“ytowej oraz dwup-ytowej edycji DVD z 2007 roku, która zadebiutowa-a tak-e w kinach zbieraj-c na nowo entuzjastyczne recenzje, tak-e w-ród krytyków którzy nieprzychylnie odnie-li si- do pierwszej wersji filmu.
Obsada
Fabu-a
 Uwaga! W dalszej cz--ci artyku-u znajduj- si- szczegó-y fabu-y lub zako-czenia utworu.Poni-szy opis fabu-y filmu odnosi si- do finalnej wersji re-yserskiej
Pocz-tkowe napisy filmu informuj- widza -e post-py w rozwoju in-ynierii genetycznej pozwoli-y naukowcom na stworzenie skomplikowanych tworów na wzór ludzi, nazywanych "replikantami". W wyniku buntu w pozaziemskiej kolonii ich obecno-- na Ziemi jest uznawana za nielegaln-.
W Los Angeles, w roku 2019, Deckard (Harrison Ford) jest skierowany do nowej sprawy, gdy jego kolega po fachu - -owca androidów Holden zostaje zabity przez uciekaj-cego replikanta Leona. Szef Deckarda, Bryant, informuje go, -e ma za zadanie pozby- si- czterech replikantów obecnie znajduj-cych si- prawdopodobnie w mie-cie. Niech-tny Deckard zostaje zmuszony do przyj-cia zadania. Cztery androidy to Roy Batty (Rutger Hauer), Leon Kowalski (Brion James), Zhora (Joanna Cassidy), Pris (Daryl Hannah). Bryant wyja-nia, -e replikanci znajduj- si- u kresu swojego czteroletniego -ycia, co znaczy, -e ich bezpieczniki odpowiedzialne za likwidowanie przejawów emocji s„abn“. Razem z przydzielonym mu partnerem, Gaffem, Deckard udaje si- do siedziby Tyrell Corporation, zajmuj-cej si- produkcj- replikantów, gdzie spotyka Rachael (Sean Young), asystentk- genialnego naukowca Tyrella (Joe Turkel), która okazuje si- by- replikantem posiadaj-cym pami--. Sama Rachael nie jest -wiadoma -e jej wspomnienia s- sztuczne i pochodz- od siostrzenicy Tyrella, który wydaje si- by- usatysfakcjonowany nieodró„nialno-ci“ kopii.
W tym samym czasie Roy i Leon poszukuj-c swojego stwórcy trafiaj- na Chew, projektanta replikanckich oczu, który przed „mierci“ wyjawia im, -e aby dotrze- do Tyrella musz- znale-- J.F.Sebastiana, in-yniera genetycznego tworz-cego replikantów. Pris, jedna z czwórki replikantów, odnajduje mieszkanie Sebastiana - Bradbury Building - i zostaje zaproszona do -rodka przez niespodziewaj-cego si- niczego twórc- "genetycznych zabawek" jak sam siebie okre-la. Do mieszkania Deckarda przybywa Rachael, która chce zna- prawd- o swojej to„samo“ci. Gdy Deckard ujawnia -e jej pami-- jest spreparowana, Rachael ucieka. Deckard badaj-c zdj-cia i -lady znalezione w mieszkaniu wynaj-tym przez Leona znajduje trop Zhory - „usk“ w--a - pracuj-cej w klubie dla striptizerek. W scenie snu widzi biegn-cego jednoro-ca. Po przes-uchaniu handlarza w--y odnajduje klub, w którym ta-czy Zhora, a nast-pnie rozpoczyna po-cig za ni-, który ko-czy si- "odes-aniem na emerytur-" (jak -owcy androidów nazywaj- zabójstwo) replikantki. Bryant, który pojawia si- na miejscu, ka-e Deckardowi zlikwidowa- tak-e Rachael, która znik-a z siedziby Tyrella. W chwil- pó-niej Deckard trafia na Leona, obserwuj-cego scen- -mierci Zhory. Od -mierci w nierównej walce ratuje go Rachael, która zabija Leona. Deckard i Rachael zaczynaj- odczuwa- mi-dzy sob- wi--. Tymczasem do mieszkania Sebastiana przybywa tak-e Roy. Razem z Pris zmusza on wynalazc- do "wydania" mu Tyrella - Roy i Sebastian kieruj- si- do apartamentu wynalazcy, gdzie dziecko zabija swojego twórc-, który nie potrafi ocali- go od -mierci, ani wyt„umaczy“ mu sensu jego cierpienia. Nast-pnie Roy zabija Sebastiana i powraca do Bradbury Building, gdzie w tym czasie Deckard cudem unika -mierci i zabija Pris. Nast-puje scena ucieczki Deckarda przed Royem, zdesperowanym po -mierci ukochanej Pris, która ko-czy si- na dachu budynku. Uciekaj-cy Deckard wisi na wystaj-cej z muru belce; w momencie w którym ma spa--, w odruchu ludzkich emocji z pomoc- przychodzi mu Roy, ratuj-c jego -ycie. Nast-pnie sam postanawia zako-czy- swoje -ycie, bo wie, -e jego czteroletni okres funkcjonalno-ci dobieg- ko-ca. "Wszystkie moje wspomnienia zostan- zagubione, niczym -zy po-ród desczu", mówi Deckardowi. "Pora umrze-." Na miejsce przybywa Gaff, partner Deckarda, który przypomina mu o Rachael, daj-c mu do zrozumienia -e wie o ich mi„o“ci. Deckard biegiem udaje si- do w-asnego mieszkania gdzie natyka si- na replikantk-. Gdy wychodz-, aby uciec, Deckard natyka si- na origami zrobione przez Gaffa i zostawione u progu drzwi.
Scenariusz
Scenariusz oparty na motywach powie-ci Philipa K. Dicka Czy androidy „ni“ o elektrycznych owcach- - zosta- napisany przez Hamptona Fanchera i Davida Peoplesa.
Ciekawostki
|
|
Ten artyku- wymaga uzupe-nienia „róde“ podanych informacji.
Aby uczyni- go weryfikowalnym, nale-y poda- przypisy do materia-ów opublikowanych w wiarygodnych „ród“ach.
Adnotacja: Ta sekcja i stwierdzenia. |
Powsta-y dwie wersje filmu: pierwotna zmontowana pod wp-ywem nacisku producentów, druga - z otwartym zako-czeniem, pozbawiona komentarza z offu, pozwalaj-ca widzowi samodzielnie wysuwa- wnioski, oraz wzbogacona o scen-, która mocno zmienia znaczenie filmu oraz odbiór g-ównej postaci. Druga wersja funkcjonuje pod nazw- wersji re-yserskiej, jednak Ridley Scott od 2000 r. wypowiada- si-, -e prawdziwa wersja re-yserska dopiero powstanie, poniewa- robi-c poprzedni- nie móg- zrealizowa- w pe-ni w-asnej wizji. Od pocz-tku nowego milenium trwa-o odtwarzanie pierwotnego materia-u, powtórne sk-adanie a tak-e konflikt o prawa do poszczególnych materia-ów zwi-zanych z filmem, co przesun--o premier- ostatecznej wersji re-yserskiej do 2007.
Gra komputerowa
Na bazie filmu powsta-a te- gra przygodowa na PC (dzie-o Westwood Studios, odpowiedzialnych m.in. za s„ynn“ seri- strategii Command and Conquer), w której kierujemy poczynaniami innego -owcy androidów. Nie pojawia si- w niej sam Deckard, ale obecni s- Tyrell, Rachael oraz wiele miejsc znanych z filmu. Co ciekawe, gra - podobnie jak film w wersji re-yserskiej - ma otwarte zako-czenie, a w„a“ciwie: wiele mo-liwych zako„cze“, uzale-nionych od poczyna- samego gracza. Idealnie oddany klimat i wci„gaj“ca fabu-a rekompensuje nie najlepsz- jak na obecne czasy grafik-. Warto doda-, -e zaczerpni-to z ksi--ki Dicka nieobecny w filmie motyw oskar-enia samego -owcy o bycie androidem!
Muzyka do filmu
Muzyka do filmu Blade Runner skomponowana przez Vangelisa zosta-a wydana dopiero w 1994 roku. W roku 2007 ukaza-o si- 3-p-ytowe wydanie. Pierwsza p-yta zawiera oryginaln- „cie-k“ z 1994 roku, druga wiele dodatkowych utworów nigdy wcze-niej nie wydanych oficjalnie. Trzecia p-yta stworzona przez Vangelisa i inspirowana filmem zawiera utwór w którym wykorzystano tekst wiersza Ga-czy“skiego.
Linki zewn-trzne
|
