Rozmieszczenie plemion bantu na terytorium Afryki

Bantu - grupa plemion zaliczonych do rasy czarnej. Zamieszkuj-ca tereny przede wszystkim stepowe w -rodkowej i po-udniowej Afryce. Licz- --cznie ok. 100 mln. ludzi, trudni- si- g-ównie rolnictwem i hodowl-. Ich organizacje plemienne zosta-y rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów.

Historia migracji ludów bantu

W-ród specjalistów od bantuistyki nie ma zgody co do pierwotnej siedziby i kierunków eskpansji ludów bantu. Zwykle jednak za ich praojczyzn- uwa-a si- tereny dzisiejszego Kamerunu i po-udniowo-wschodniej Nigerii.

Zobacz wi-cej w osobnym artykule: j-zyki bantu.

W 1980 roku D. W. Phillipson zaproponowa- nast„puj-c“ chronologi- w-drówek ludów bantu, opieraj-c si- na materiale leksykograficznym, wskazuj-cym na wzajemne oddzia-ywania mi-dzy j-zykami tej rodziny, a tak-e zewn-trzne z j“zykami „rodkowosuda“skimi, oraz danych archeologicznych:

Hipoteza rozprzestrzeniania si- j-zyków bantu wed-ug D.W. Phillipsona

• Faza 1 - oko-o 1000 p.n.e. tworzy si- spo„eczno-“ protobantu. Podobnie jak poprzednicy Philipson przyj--a praojczyzn- j-zyków bantu na obszarach dzisiejszego Kamerunu i po-udniowo-wschodniej Nigerii.
• Faza 2a - w okresie 1000-400 p.n.e. cz ludów bantu przemieszcza si- na wschód, wzd„u“ pó-nocnej granicy lasu tropikalnego. Ludy bantu maj- tu kontakt z ludno„ci“ mówi„c“ wczesnymi j“zykami „rodkowosuda“skimi (grupa nilo-saharyjska). „wiadcz“ o tym liczne zapo-yczenia leksykalne.
• Faza 2b - jednocze-nie, w okresie 1000-200 p.n.e. inna cz ludów bantu w-druje z pierwotnej siedziby w kierunku po-udniowym wd„u“ wybrze-y Atlantyku.
• Faza 3 - w okresie 400-300 p.n.e. ludno-- bantu migruj-ca na wschód tworzy na terenach Mi-dzyjezierza kultur- Urewe (kultura wczesnej epoki -elaza).
• Faza 4 - w okresie 300-100 p.n.e. cz ludów kultury Urewe w-druje na zachód po-udniowym skrajem lasu tropikalnego i miesza si- tam z ostatnimi ludami fali migracyjnej 2b, dziel-c si- z nimi zdobyczami techniki kultury Urewe.
• Faza 5 - zmieszane fale migracyjne 2b i 4 w„druj“ na po-udnie tworz-c ok. roku 100 p.n.e. o-rodek pó-niejszego rozprzestrzeniania si- j-zyków bantu na Afryk“ Po„udniow“.
• Faza 6 - w okresie 100-200 n.e. ludy kultury Urewe przemieszczaj- si- ku wybrze-om Oceanu Indyjskiego na obszarach dzisiejszego pogranicza Tanzanii i Kenii, tworz-c tam kultur- Kwale. Powstaj- tu j-zyki pochodz-ce bezpo-rednio od narzeczy u-ywanych przez ludy fali migracyjnej 2a i kultury Urewe.
• Faza 7a i 7b - w okresie 300-400 n.e. ludy kultur Urewe i Kwale w„druj“ na po-udnie
• Faza 8 i 9 - w okresie 400-500 n.e. ludy fali migracyjnej 5 w„druj“ na wschód i napotykaj- tam migruj-ce ludy z kultur Kwale i Urewe. W wyniku zmieszania si- tych dwóch kultur powstaje ok. 500 roku n.e. nowy o-rodek kulturowy w regionie wy-yny Katanga na terenach obecnej Demokratycznej Republiki Konga.
• Faza 10 - w okresie 1000-1100 n.e. nast-puje ekspansja kultury 9 na ca-y obszar Afryki Wschodniej.

Zobacz te-: j-zyki bantu, assegai