|
Niniejszy poradnik ma charakter "szybkiego" wprowadzenia do tworzenia hase-, które przyda si- pocz„tkuj“cym autorom. Po prze-wiczeniu opisanych tutaj zagadnie- si-gnij do bardziej rozbudowanego i szczegó-owego poradnika, który znajdziesz na stronie Wikipedia:Poradnik autora Wikipedii.
Strategia pracy
Je-li jeste- specjalist- z jakiej- dziedziny albo po prostu pasjonatem jakiego- tematu, przeszukaj, cho-by pobie-nie, zasoby Wikipedii i zorientuj si-, co zosta-o ju- napisane. To najlepszy punkt wyj-cia, który pozwoli Ci kontynuowa- wpisy z danej dziedziny. Specjali-ci s- mile widziani, gdy- najwa-niejszym postulatem jest rzetelno--.
Je-li nie jeste- specjalist-, a masz ogóln- wiedz- i znasz który- z g-ównych j-zyków obcych, korzystaj intensywnie z czo-owych obcoj-zycznych Wikipedii, zw-aszcza angielskiej, niemieckiej czy francuskiej. T-umaczenia z innych Wikipedii to doskona-y sposób rozszerzania zasobów, tym bardziej, -e zasady obowi„zuj“ce w projekcie pozwalaj- t„umaczy“ has-a (dos-ownie czy cho-by we fragmentach) bez obowi-zku ubiegania si- o pozwolenie. Mo-esz tak-e wykorzystywa- ilustracje z obcoj-zycznych Wikipedii - oczywi-cie przy zachowaniu wszystkich przypisów dotycz-cych autorów, praw autorskich, itp.
Pami-taj, -e niedopuszczalne jest kopiowanie cudzych materia-ów z Internetu, a ju- szczególnie hase- z dost-pnych publicznie encyklopedii, jak WIEM czy PWN. Takie skopiowane has-a s- bez dyskusji usuwane przez administratorów Wikipedii.
Najbardziej zalecane s- oczywi-cie has-a zwi-zane z naszym krajem, gdy- powinni-my sami wnosi- wk-ad do ogólno-wiatowej Wikipedii, a nie tylko „wieci“ „wiat“em odbitym. Chodzi o polsk- histori- i geografi-, o polskich twórców nauki i kultury, polskich polityków - jednym s-owem o te wszystkie poj-cia, które z natury rzeczy w„a“nie my mo-emy najlepiej opracowa-, a z których b„d“ tak-e korzysta- przy t-umaczeniach nasi koledzy i przyjaciele z innych Wikipedii. Nikt lepiej od nas nie opisze przecie- poety Jana Kochanowskiego, tak samo jak nikt lepiej ni- Czesi nie opisze kompozytora Bed-icha Smetany, za- Amerykanie - narodowych pomników w Waszyngtonie czy Wietnamczycy wojny wietnamskiej.
Bardzo wa-ny postulat: staraj si- zachowywa- neutralny punkt widzenia, zwany w naszym -argonie NPOV (Neutral Point of View). Wikipedia nie jest miejscem propagandy czy ideologicznych wojenek. Nawet dra-liwe kwestie mo-na przedstawi- beznami-tnie i z pe„n“ bezstronno„ci“, bo prawda nie mo-e by- przedmiotem przetargów czy g-osowania. Wszelkie kontrowersje staraj si- wyja„nia“ w dyskusjach przy poszczególnych has-ach.
Wi-cej o bezstronno-ci przy pisaniu hase- - Wikipedia:Neutralny punkt widzenia
Tworzenie nowego has-a
Mamy trzy sposoby tworzenia nowego has-a:
- Je-li widzisz czerwony kolor odsy-acza wy-wietlany w dowolnym ha-le Wikipedii, oznacza to, -e autor has-a zasugerowa- konieczno-- utworzenia takiego has-a, ale nie zosta-o ono jeszcze utworzone. Klikni-cie takiego odsy-acza przenosi od razu do pustego pola edycyjnego, które mo-na wype„ni“ tre„ci“.
: Przyk-ad: Has-o, którego jeszcze nie ma (prosimy nie tworzy- tego has-a! mo„liwo-“ tworzenia nowych hase- poni-ej)
- Utworzenie nowego has-a, które nie ma -adnych powi„za“.
Zacznij od sprawdzenia w wyszukiwarce, czy dane has-o ju- nie istnieje pod jak-- nazw-.
Je-li nie:
- Wpisz tytu- has-a do okna poni-ej i kliknij Utwórz artyku-
- wpisz w polu adresowym wyszukiwarki nazw- has-a po adresie Wikipedii, np. http://pl.wikipedia.org/wiki/Nowe has-o (tak naprawd- musisz zmieni- tylko ko„cówk“ adresu). Po wci„ni“ciu klawisza Enter pojawi si- strona z informacj-, -e takiego has-a jeszcze nie ma. Kliknij odsy-acz Edycja na tej stronie.
Porada dla posiadaczy Firefoksa: je-li nazwa has-a zawiera polskie litery, wpisanie takiej nazwy w polu adresowym przegl-darki powoduje zamian- polskich znaków na "dziwne" krzaczki. Raczej wpisz nazw- w polu wyszukiwarki, a potem na wy-wietlonej stronie kliknij czerwony odsy-acz "Mo-esz stworzy- artyku- o tej nazwie".
Wpisz jakie- zdanie i kliknij przycisk Podgl-d pod oknem edycji. Edytor Wikipedii wy-wietli wówczas rzeczywisty podgl-d has-a, a pod nim ponownie okno edycyjne. Nad has-em widnieje czerwone ostrze-enie: Uwaga: To jest tylko podgl-d - artyku- nie zosta- jeszcze zapisany! Oznacza to, -e has-o nie zosta-o jeszcze wprowadzone do encyklopedii, a jedynie pokazane w docelowej postaci. Dopiero klikni-cie przycisku Zapisz spowoduje w--czenie has-a do bazy.
Nad polem edycyjnym widnieje pasek narz-dziowy, który jest domy-lnie w--czony (chyba -e zmienisz to w preferencjach, w sekcji Wymiary pola edycji). Pasek zawiera szereg polece-, które pozwalaj- formatowa- fragmenty redagowanego has-a - wystarczy obj-- fragment blokiem i klikn-- przycisk formatuj-cy. Nie zawsze musisz korzysta- z przycisków - przy typowym formatowaniu znacznie -atwiej jest wpisywa- odpowiednie kody r-cznie.
Po nabraniu wprawy -atwiej b-dzie (i taniej - je-li masz zwyk-y modem) pisa- has-a offline i formatowa- je r-cznie, a potem wkleja- do utworzonego has-a online.
Je-li has-o ma by- d„u“sze i z góry wiesz, -e b-dzie opracowywane przez pewien czas (kilka godzin czy dni), wklej od razu na samej górze komunikat {{WEdycji|XXX}} (gdzie XXX = nick autora), który poinformuje inne osoby, aby chwilowo nie ingerowa-y w tre--. Wi-cej informacji w sekcji Szablony (komunikaty).
Uwaga: je-li chcesz poeksperymentowa- z formatowaniem tekstu, utwórz swój w-asny brudnopis, zak„adaj“c stron- wed-ug schematu:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedysta:Twoja_nazwa/Brudnopis
Na takiej stronie mo-esz szale- do woli, nie robi-c eksperymentów w -adnych has-ach Wikipedii.
WA-NE - nie podpisujemy si- pod has-ami!!! Has-o od momentu napisania nale-y do publicznej domeny i mo-e by- poprawiane i uzupe-niane przez inne osoby, wi-c podpisywanie si- nie ma sensu. Wspó-autorstwo jest jedynie widoczne w historii has-a.
Has-o w pigu-ce
Poniewa- przeczytanie poradnika zajmie Ci zapewne kilka godzin lub nawet ca-y dzie-, podajemy od razu technik- has-a w pigu-ce, co pozwoli Ci zacz-- poprawnie pisa- has-a ju- po paru minutach. Zwracamy tu uwag- na kluczowe techniki.
Je-li tworzysz has-o biograficzne - przeczytaj koniecznie zalecenia edycji artyku-ów biograficznych i znajduj-cy si- tam przyk-ad has-a.
- Nazwa has-a. Na pocz-tku podaj nazw- has-a, obejmuj-c j- z obu stron trzema apostrofami, co spowoduje pogrubienie czcionki.
- Daty. Ujmij je w nawiasie, obejmij odsy-aczami [[]] daty - osobno dzie- i miesi-c (10 pa-dziernika), osobno rok (1860). Zawsze u-ywaj poprawnej formy dnia, np. 1 stycznia (nie 1 stycze-!).
- Po my-lniku podaj krótkie obja-nienie, np. polski prawnik i uczony.
- Naci-nij dwa razy klawisz Enter i przejd- do d„u“szego opisu. Akapity rozdzielaj zawsze dwoma "Enterami".
- Odsy-acze do innych hase- twórz za pomoc- podwójnego nawiasu kwadratowego, np. [[prawo kanoniczne]].
- Je-li musisz obj-- odsy-aczem inn- form- fleksyjn-, np. prawa kanonicznego, wpisz przyk-adowo [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]]. Pierwsza cz odsy-acza prowadzi do w„a“ciwego has-a, za- druga cz powoduje wy-wietlenie tre-ci odsy-acza we w„a“ciwej formie deklinacyjnej.
Bardziej szczegó-owe informacje s- podane poni-ej.
Akapity
Akapity musz- by- oddzielane od siebie za pomoc- pustego wiersza. Innymi s-owy, aby utworzy- nowy akapit, musisz dwukrotnie nacisn-- klawisz Enter. Je-li zrobisz to tylko raz, edytor MediaWiki "zleje" ze sob- oba fragmenty tekstu. To powszechny b--d pocz„tkuj“cych autorów hase-, którzy s„dz“, -e wystarczy jedynie rozdzieli- dwa akapity pojedynczym znakiem ko-ca akapitu.
Mo-na te- wspomaga- si- pewnymi znacznikami j-zyka HTML, ale o tym powiemy ni-ej, w sekcji po„wi“conej znacznikom.
Niekiedy przydaje si- u-ycie tzw. tekstu preformatowanego, w którym ka-dy akapit poprzedza si- spacj-. Powoduje to wy-wietlenie akapitów z lekkim wci-ciem, w tabeli i na lekkim podlewie.
Nie -arty to ni przelewki
a jeno ci--ka praca,
ch-op, który idzie do dziewki
ci--szy ni- dwóch, co wraca.
chc-c ograniczy- wielko-- obramowania mo-esz zastosowa- trik, umieszczaj-c tekst w tabeli, np.:
{|
||
- Jaki- tekst
- ...
|}
co, dla poprzedniego przyk-adu, da efekt jak poni-ej:
Nie -arty to ni przelewki
a jeno ci--ka praca,
ch-op, który idzie do dziewki
ci--szy ni- dwóch, co wraca.
|
Pami-taj jednak, -e akapity nie s- wówczas zawijane, a wi-c nale-y t- technik- stosowa- do krótkich wierszy, np. w poezji czy listingach kodu komputerowego, gdzie linie nie mog- by- zawini-te.
Wci-cia
Mo-esz wreszcie stosowa- wyró„niaj“ce wci-cia, u„ywaj“c znaków dwukropka.
To jest tekst bez wci-cia. : To jest wci-ty akapit. :: Jeszcze bardziej wci-ty akapit. : To jest kolejny wci-ty akapit. I znowu akapit bez wci-cia.
Da to w rezultacie:
To jest tekst bez wci-cia.
- To jest wci-ty akapit.
- Jeszcze bardziej wci-ty akapit.
- To jest kolejny wci-ty akapit.
I znowu akapit bez wci-cia.
„ródtytu“y (nag-ówki)
W has-ach mo-emy stosowa- cztery poziomy „ródtytu“ów, sygnalizowane odpowiedni- liczb- znaków równo-ci. Odpowiadaj-ce im kody to:
== „ródtytu“ stopnia 2 ==
=== „ródtytu“ stopnia 3 ===
==== „ródtytu“ stopnia 4 ====
===== „ródtytu“ stopnia 5 =====
Przyk-adem „ródtytu“ów stopnia drugiego i trzeciego s- „ródtytu“y w tym artykule. Je-li „ródtytu“ów rozmaitego szczebla jest trzy lub wi-cej, edytor MediaWiki automatycznie tworzy z nich spis tre-ci, przy czym spis ten zawiera drzewo tytu-ów, zale-nie od ich zagnie„d“enia.
Wyró-nianie fragmentów tekstu
W tre-ci artyku-u w uzasadnionych przypadkach nale-y stosowa- wyró-nianie cz--ci tekstu przez pogrubienie, pochylenie, podkre-lenie. Jednocze-nie stosowanie tego powinno by- wstrzemi--liwe i z dba„o-ci“ o niemieszanie z innymi, np. automatycznymi wyró-nieniami, jak chocia-by inny kolor odno-ników wewn-trznych (wiki) czy zewn-trznych. Ponadto pogrubienie powinno by- stosowane tylko dla wyró-nienia tytu-u has-a.
Wyró-nianie mo-na uzyska- stosuj-c znaczniki wiki (zalecane) oraz HTML (dopuszczalne).
Znaczniki wiki
Do dyspozycji mamy dwa sposoby wyró-nienia czcionki - pochylenie (dwa apostrofy) i pogrubienie (trzy apostrofy):
wpisanie w kodzie artyku-u
''Jaka- pochylona tre--''
spowoduje pochylenie tekstu, a wi-c powy-szy tekst b-dzie wygl„da“ jak poni-ej
Jaka- pochylona tre--
natomiast wpisanie
'''Jaka- pogrubiona tre--'''
spowoduje pogrubienie tekstu, a wi-c powy-szy tekst b-dzie wygl„da“ jak poni-ej
Jaka- pogrubiona tre--
Mo-na po„-czy“ pogrubienie i pochylenie, wpisuj-c a- pi-- apostrofów
'''''Pogrubienie i pochylenie'''''
co da w efekcie
Pogrubienie i pochylenie
Znaczniki HTML
Powy-sze efekty mo-na uzyska-, stosuj-c znaczniki HTML <i>...</i>, <b>...</b>. Natomiast tylko takim sposobem mo-na uzyska- podkre-lenie, gdy- edytor MediaWiki nie daje bezpo-redniego polecenia do takiego wyró-nienia fragmentu tekstu.
W tym celu nale-y zastosowa- znacznik jak poni-ej
<u>Jaka- podkre-lona tre--</u>
co w efekcie da nam poni-szy wygl-d
Jaka- podkre-lona tre--
Wykazy (listy)
Wykazy nienumerowane
Najprostszym sposobem utworzenia nieuporz-dkowanego (czyli nienumerowanego) wykazu (listy) jakich- poj-- czy zagadnie- jest podanie ich w kolejnych wierszach i poprzedzenie gwiazdkami, np.
* Warszawa * Kraków * Wroc-aw
Efekt b-dzie nast„puj“cy:
Stosuj-c wi„ksz“ liczb- gwiazdek, np. dwie na drugim poziomie zagnie„d“enia i trzy na trzecim poziomie, mo-na tworzy- drzewo, z wci-ciami zale-nymi od poziomu:
* Polska
** Ludno--
*** Miasta
*** Wie-
...
Da to w efekcie:
Wykazy numerowane
Innym sposobem jest u-ycie znaku #, który pozwala utworzy- wykaz uporz-dkowany lub numerowany.
# Warszawa # Kraków # Wroc-aw
I efekt:
- Warszawa
- Kraków
- Wroc-aw
Mo-na te- zastosowa- hierarchi-, stosuj-c dwa lub trzy kolejne znaki # przed wierszami:
- Polska
- Ludno--
- Miasta
- Wie-
- Powierzchnia
- Czechy
- Ludno--
- Miasta
- Wie-
- Powierzchnia
- S-owacja
- Ludno--
- Miasta
- Wie-
- Powierzchnia
Wykazy mieszane
Mo-na te- miesza- oznaczenie wierszy:
- Ludno--
- Powierzchnia
- Ludno--
- Powierzchnia
- Ludno--
- Powierzchnia
Definicje
Specyficznym rodzajem list s- definicje, w których nazw- definicji poprzedza si- znakiem -rednika, za- wyja-nienie definicji znakiem dwukropka.
; Warszawa : stolica Polski ; Praga : stolica Czech ; Berlin : stolica Niemiec
- Warszawa
- stolica Polski
- Praga
- stolica Czech
- Berlin
- stolica Niemiec
Odsy-acze (linki)
Odsy-acze (wewn-trzne) do polskiej Wikipedii
Najprostszym sposobem utworzenia odsy-acza do innego has-a w polskiej Wikipedii jest obj-cie tytu-u tego has-a specjalnym znacznikiem, dwoma nawiasami kwadratowymi, np. [[Albert Einstein]].
Wygl-da to wtedy nast„puj“co:
W 1905 roku Albert Einstein pracowa- w urz-dzie patentowym.
Mo-e si- zdarzy-, -e zechcesz poda- odsy-acz do jakiego- has-a, ale zasygnalizowa- go inn- tre„ci“ ni- jego tytu-, np. twórca teorii wzgl„dno“ci.
Wówczas musisz skorzysta- ze specjalnej, dwucz-onowej techniki:
[[Albert Einstein|twórca teorii wzgl„dno“ci]]
Pierwszy cz-on jest odsy-aczem do innego has-a, natomiast drugi cz-on po pionowej kresce jest wy-wietlany w naszym ha-le.
Efekt jest nast„puj“cy:
Powszechnie wiadomo, -e twórca teorii wzgl„dno“ci lubi- koty.
Technika jest tak-e przydatna wtedy, gdy musimy u„y“ wyrazów w innej formie fleksyjnej, np. Alberta Einsteina. Trzeba wtedy zastosowa- kod:
[[Albert Einstein|Alberta Einsteina]]
Czyta-em s-awne dzie-o Alberta Einsteina, ale zupe-nie go nie zrozumia-em.
Niekiedy zdarza si-, -e has-o jednowyrazowe w innej formie fleksyjnej ni- mianownik mo-na opisa- w nast„puj“cy sposób:
[[Waszyngton]]ie
Vietnam Veterans Memorial jest w Waszyngtonie.
Mo-e si- zdarzy-, -e wskazywane has-o jest wieloznaczne - na przyk-ad Hel. W takim przypadku trzeba u„y“ odsy-acza do konkretnego znaczenia, np. hel (pierwiastek) lub Hel (miasto). -eby dodatkowy nawias przeszkadza- w czytaniu tekstu, wstaw za nim pionow- kresk-:
[[hel (pierwiastek)|]]
Ma to taki sam skutek, jakby za kresk- powtórzono g„ówn“ cz has-a:
[[hel (pierwiastek)|hel]]
Jako gaz lekki i niepalny, hel nadaje si- do nape-niania balonów.
Równie- w tej postaci odsy-acza dzia-a "doklejanie" ko-cówek fleksyjnych:
[[hel (pierwiastek)|]]em
[[Hel (miasto)|]]u
Balon nape-niony helem wystartowa- z Helu.
Je-eli has-o ma kilka cz--ci, mo-na odwo„a“ si- tylko do jednej z nich, podaj-c nazw- sekcji po znaku #, np:
[[Pot„ga#Pot“ga 0^0]] - Pot“ga
Po klikni-ciu na odno-nik zostaniemy przeniesieni do sekcji "Pot-ga 0^0". Je-eli jest kilka sekcji o tej samej nazwie, nale-y poda- numer po nazwie sekcji:
[[Wikipedia:Przyznawanie uprawnie- administratora#Dyskusja: 2|Druga dyskusja]] daje Druga dyskusja
Je-li Twoje has-o wi--e si- z innymi has-ami w Wikipedii, warto wydzieli- pod tre„ci“ has-a specjaln- sekcj- o nazwie Zobacz te-, np.
Zobacz te-: [[has-o 1]] - [[has-o2]] - [[has-o3]]
lub
Zobacz te-: [[has-o 1]], [[has-o2]], [[has-o3]]
Przyk-ad takiej sekcji z u-yciem listy nienumerowanej znajduje si- na dole poradnika.
Odsy-acze do stuleci
Odsy-acz do konkretnego stulecia mo-esz poda- klasycznym sposobem, np.:
W [[XIX wiek]]u szybko rozwija- si- przemys-.
(lub: W [[XIX wiek]]u szybko rozwija- si- przemys-.)
W XIX wieku szybko rozwija- si- przemys-.
Mo-na jednak stosowa- dla wygody skrócon- form-:
W [[XIX w.]] szybko rozwija- si- przemys-.
W XIX w. szybko rozwija- si- przemys-.
Istniej-ce ju- przekierowanie poprawnie wy-wietli odsy-acz do has-a [[XIX wiek]].
Analogicznie mo-na podawa- odsy-acze do stuleci przed nasz- er-:
W [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]] „y“ grecki filozof.
W II w. p.n.e. „y“ grecki filozof.
Odsy-acze (wewn-trzne) do innych Wikipedii
Zaleca si- koordynowanie hase- z analogicznymi has-ami w innych Wikipediach. Dla przyk-adu, je-li opracowujesz has-o Albert Einstein, warto poda- adresy tego samego has-a w innych wersjach j-zykowych. Stosuje si- wówczas sk„adni“ (przyk-adowo, dla j-zyka angielskiego):
[[en:Albert Einstein]]
Spowoduje to, -e odsy-acz do has-a w angielskiej Wikipedii uka-e si- w pasku nawigacyjnym Wikipedii przy lewym brzegu ekranu. Mo-emy stosowa- wiele takich odsy-aczy, podaj-c jedynie odmienne kody j-zykowe, np. de dla j-zyka niemieckiego, fr dla j-zyka francuskiego, es dla hiszpa-skiego, eo dla esperanta itd. List- takich hase- (potocznie zwanych interwiki) warto uporz„dkowa“ wed-ug kolejno-ci alfabetycznej j-zyków.
[[de:Albert Einstein]]
[[en:Albert Einstein]]
[[eo:Albert Einstein]]
[[fr:Albert Einstein]]
[[it:Albert Einstein]]
Odsy-acze te mo-na poda- w dowolnym miejscu has-a, ale dla "elegancji" najlepiej jest je poda- na ko-cu has-a.
Odsy-acze interwiki s- o tyle przydatne, -e gdy has-o jest d-ugie i wymaga d„u“szej pracy, inna osoba mo-e -atwo podj-- edycj-, korzystaj-c od razu z obcoj-zycznych „róde“.
Ale uwaga! Musisz sprawdzi-, czy dane has-o istnieje w innych Wikipediach i jaka jest jego posta-!
Odsy-acze (wewn-trzne) na innych Wikipediach do naszych zasobów
Odsy-acze do naszych zasobów, wstawiane w tek-cie artyku-u (a nie w menu wyboru j-zyka) w obcej Wikipedii wstawiamy, poprzedzaj-c oznaczenie j-zyka ":" (dwukropkiem), czyli np.:
You can access new images of Joystick at Polish Wikipedia at definition of Joystick ([[:pl:D-ojstik]]).
[Mo-esz uzyska- dost-p do nowych obrazków d-ojstika na polskiej Wikipedii przy definicji d-ojstika (link)].
co zaowocuje wstawieniem linku w artykule angielskim (angielskiej wersji Wikipedii), w tre-ci, a nie w menu wersji j-zykowych. Metoda ta jest szczególnie pomocna, je-eli na stronach dyskusji w obcych Wikipediach chcemy pozostawi- link do naszej prywatnej strony Wikipedysty, ale nie chce nam si- zak„ada“ konta w danej wersji j-zykowej.
Mo-emy wstawi- poni-szy tekst (za LOGIN wstaw swój):
[[Wikipedysta:LOGIN|LOGIN]]
co na stronie obcej Wikipedii zaowocuje wstawieniem linku, jaki uzyskuje si-, b„d“c zalogowanym i wpisuj-c ~~~ (trzy tyldy). W ten sposób nie musimy zak„ada“ konta na danej wersji j-zykowej Wikipedii, osoby chc-ce si- z nami skontaktowa- zostan- przekierowane na nasz- stron- w polskiej Wikipedii. Link mo-na zmodyfikowa- tak, aby kierowa- do naszej strony dyskusyjnej.
[[Dyskusja wikipedysty:LOGIN|LOGIN]]
To samo dotyczy umieszczania takich linków "zagnie„d“onych" w tre-ci naszego artyku-u (na polskiej Wikipedii). Jednak ich u-ycie nale-y ograniczy- do minimum i stosowa- jedynie na stronach dyskusji.
Odsy-acze (zewn-trzne) do Internetu
Je-li tworzysz odsy-acz (link) do jakiego- innego miejsca w Internecie, wystarczy, -e wpiszesz po prostu pe-ny adres (koniecznie razem z oznaczeniem protoko-u http://), co spowoduje, -e edytor automatycznie zamieni go na aktywny (klikalny) adres:
Angielska Wikipedia mie-ci si- pod adresem http://en.wikipedia.org.
Cz-sto zdarza si-, -e adresy internetowe s- "brzydkie", gdy- zawieraj- skomplikowane -cie-ki wygenerowane przez skrypty. Mo-na temu zaradzi-, ukrywaj-c adres, a wy„wietlaj“c jego nazw- opisow-, np.
[http://info.babylon.com/gl_index/gl_search.php-n=10&cat=1 S-owniki w Babylonie]
czego rezultatem b-dzie:
S-owniki w Babylonie
Adres poczty elektronicznej trzeba poprzedzi- prefiksem mailto:
mailto:Kowalski@firma.org.pl
Dzi-ki temu adres b-dzie "klikalny".
mailto:Kowalski@firma.org.pl
Mo-na go ukry-, stosuj-c podan- wy-ej technik-:
[mailto:Kowalski@firma.org.pl Adres pocztowy Kowalskiego]
Adres pocztowy Kowalskiego
Je-li piszesz has-o, przy którym chcesz poda- warto-ciowe -ród-a informacji w Internecie, wydziel na dole specjaln- sekcj- pod nazw- Linki zewn-trzne i w niej podaj list- kilku odsy-aczy, np.
== Linki zewn-trzne ==
* [http://www.adres1.pl Adres 1]
* [http://www.adres2.pl Adres 2]
* [http://www.adres3.pl Adres 3]
Pami-taj jednak, aby lista odsy-aczy zawiera-a rzeczywi-cie istotne adresy, a nie autopromocj- w-asnych serwisów internetowych!
Dodatkowe informacje
Warto te- zapozna- si- z informacjami o stosowaniu odno-ników w kodzie i tek-cie wiki zawartymi na Meta.
Poziome linie
Pozioma linia jest wstawiana za pomoc- czterech kresek (znaków "minus")
----
Efekt jest nast„puj“cy:
Nie nadu-ywaj poziomych linii - staraj si- je stosowa- oszcz-dnie i w wyj-tkowych wypadkach.
Tabele
Tabele przydaj- si- do-- cz-sto przy budowie bloków usystematyzowanych informacji, jak np. wykazu pa-stw z ich ludno„ci“ czy listy rekordów w jakiej- dyscyplinie sportu. Tabele zauwa-ysz tak-e w has-ach z szablonami, jak np. gatunki zwierz-t (Goryl) czy podstawowe opisy pa-stw (Polska).
- Znaczniki {| |} wprowadzaj- szkielet tabeli.
- Znaczniki ! wprowadzaj- komórki nag-ówkowe tabeli, czyli komórki z tytu-ami kolumn - zawarto-- tych komórek jest wy-wietlana pogrubion- czcionk-. Wpisz tyle komórek nag-ówkowych, ile kolumn ma mie- tabela (dla przejrzysto-ci wpisuj je jedn- pod drug-), a po ka-dym znaczniku wpisz tre-- komórki nag-ówkowej.
- Znaczniki | wprowadzaj- zwyk-e komórki tabeli. Tak-e i tutaj podaj tyle komórek dla danego wiersza, ile ma by- kolumn tabeli. Za znacznikami wpisuj tre-- komórek.
- Znaczniki |- rozdzielaj- poszczególne wiersze tabeli.
- Aby tabela mia-a obramowanie, po znaczniku otwieraj-cym tabel- (i po spacji) podaj parametry border, cellpadding i cellspacing, np.
- {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
- Tabela b-dzie mie- wtedy grubo-- obramowania 1 piksel, odst-p zawarto-ci komórki od jej obramowania wyniesie 5 pikseli, za- komórki b„d“ przylega- do siebie.
- Je-li chcesz, aby w danej komórce zawarto-- by-a wyrównywana do lewego marginesu, do -rodka lub do prawego marginesu, podaj parametr align="left" lub align="center" lub align="right". Na przyk-ad:
- |align="center"|zawarto-- komórki
- Polecenie align="right" powinno si- stosowa- w przypadku liczb.
Zawarto-- jest domy-lnie wyrównywana do lewego marginesu.
- Je-li chcesz, aby w danej komórce zawarto-- by-a wyrównywana do górnego brzegu, podaj parametr valign="top", na przyk-ad:
- |valign="top"|zawarto-- komórki
| nag-ówek 1 |
nag-ówek 2 |
nag-ówek 3 |
| komórka A1 |
komórka A2 |
komórka A3 |
| komórka B1 |
komórka B2 |
komórka B3 |
I przyk-ad tabeli:
{| border="1" cellspacing="0" cellpadding="5"
!L.p.
!Pa-stwo
!Ludno--
|---
|align="right"|1.
|align="center"|[[Chiny]]
|align="right"|1 286 975 468
|---
|align="right"|2.
|align="center"|[[Indie]]
|align="right"|1 049 700 118
|---
|align="right"|3.
|align="center"|[[Stany Zjednoczone]]
|align="right"|290 342 554
|}
Tabela w pigu-ce
Tworzenie tabel wbrew pozorom nie jest takie proste, jak by si- wydawa-o. Zaprezentowane poni-ej grafiki powinny to zagadnienie znacznie przybli„y“. Pierwsza utworzona tabela jest dok-adnie opisana, druga zawiera te same dane, lecz ma zmienione parametry. Warto porówna- te parametry i zwróci- uwag- na zaistnia-e zmiany.

Format tabeli (zalecany)
W praktyce nale-y unika- powy-szych skomplikowanych kodów tabeli i zamiast tego u„y“ gotowej klasy tabel "wikitable":
{| class="wikitable"
! kolumna 1, wiersz 1
! kolumna 2, wiersz 1
|-
| kolumna 1, wiersz 2
| kolumna 2, wiersz 2
|}
da w efekcie schludnie sformatowan- tabel- z ramk- i wyró-nieniem pól poprzedzonych wykrzyknikiem (pola nag-ówkowe):
| kolumna 1, wiersz 1 |
kolumna 2, wiersz 1 |
| kolumna 1, wiersz 2 |
kolumna 2, wiersz 2 |
Uwaga: Je-li g-ówna tabela ma podany parametr class="wikitable", wówczas kolorowanie t-a tabeli zagnie„d“onej nie funkcjonuje poprawnie.
Tabela sortowalna
Dla danych statystycznych powinno si- korzysta- z class="wikitable sortable", co wyprodukuje:
| Jaki- nag-ówek 1 |
Jaki- nag-ówek 2 |
Jaki- nag-ówek 3 |
| Alfa |
30 |
blah |
| Beta |
2 |
solniczka |
| Gamma |
3,14 |
kuku |
| Delta |
3.151 |
-cisk |
| Epsilon |
97 |
zum |
Sortowa- tabel- mo-na, klikaj-c na ikonki przy nag-ówkach.
Uwaga: Polskie litery nie s- sortowane poprawnie - dlatego w tym przyk-adzie -cisk trafia na koniec.
Szablony (komunikaty)
W rozmaitych okoliczno-ciach przydaj- si- komunikaty generuj-ce automatyczne wpisy.
Zal--ki
Do szczególnie popularnych nale-y zw-aszcza tzw. stub, który oznacza zal--ek strony. Po wpisaniu kodu:
{{Stub}}
uzyskujemy komunikat informuj-cy inne osoby, -e zdaniem autora jest to dopiero "zal--ek" has-a i warto je rozszerzy-.
Nie twórz jednak hase-, w których znajduje si- tylko 50 znaków i komunikat ze stubem. Staraj si- poda- przynajmniej elementarn- informacj-.
Przyjmij generaln- zasad-, -e nie chodzi o jak najwi„ksz“ liczb- hase- w encyklopedii, cho- oczywi-cie bierzemy wszyscy udzia- w przyjacielskim wy-cigu z naszymi kolegami, tworz-cymi Wikipedie w innych j-zykach. Warto jednak pisa- has-a d„u“sze, bardziej wyczerpuj-ce.
Ujednoznacznienia
Je-li nazwa has-a nie jest jednoznaczna, mo-esz utworzy- komunikat, który sygnalizuje t- niejednoznaczno--.
{{disambig}}
Na przyk-ad:
{{disambig}}
* [[Kot (nazwisko)]] - popularne nazwisko polskie
* [[Kot (zwierz-)]] - ssak l-dowy
Da to nast„puj“cy wynik:
W ten sposób dasz czytelnikowi mo„no-“ dotarcia do w„a“ciwego has-a.
W Edycji
Je-li pracujesz d„u“ej nad jakim- has-em i chcesz uprzedzi- o tym innych, aby chwilowo nie ingerowali w tre--, mo-esz wstawi- u góry komunikat:
{{WEdycji|Twoja_nazwa_u-ytkownika}}
czego efektem jest:
Taki szablon nie powinien jednak znajdowa- si- w ha-le d„u“ej, ni- wymaga przygotowanie i wprowadzenie zmian.
Wi-cej o szablonach
Wi-cej informacji o komunikatach znajdziesz na stronach:
Kategorie
Nale-y pami„ta“ o nadaniu has-u kategorii - bardzo pomaga to zarówno osobom, które przegl„daj“ has-a z danej dziedziny, jak i Wikipedystom, którzy utrzymuj- t- dziedzin- w porz-dku. Je-li opracowujesz np. has-o o znanym polityku Janie Kowalskim, w--cz go do kategorii Polscy politycy. Sk-adnia jest nast„puj“ca:
[[Kategoria:Polscy politycy]]
Jednak aby sortowanie by-o poprawne, zastosuj jeszcze dodatkowy kod:
[[Kategoria:Polscy politycy|Kowalski, Jan]]
Podanie po kresce ci-gu Kowalski, Jan spowoduje, -e w kategorii Polscy politycy has-o zostanie umieszczone pod liter- nazwiska.
W przypadku, gdy chcemy, aby has-o we wszystkich kategoriach sortowane by-o wed-ug nazwiska mo-emy u„y“ funkcji {{DEFAULTSORT:}}. Przyk-adowo, wpis
{{DEFAULTSORT:Kowalski, Jan}}
[[Kategoria:Polscy politycy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1964]]
spowoduje dodanie Jana Kowalskiego do kategorii "Polscy politycy" i kategorii "Urodzeni w 1964" pod nazwiskiem Kowalski. Zalet- tego rozwi-zania jest, -e w przypadku dodawania kolejnych kategorii, sortowane b-dzie równie- automatycznie wed-ug nazwiska.
Aby wybra- odpowiedni- kategori-, najlepiej znale-- has-o pokrewne i podpatrze-, gdzie jest przyporz-dkowane, lub przej-- do ogólnej kategorii (w tym przypadku - Biografie) i odnale-- odpowiedni- kategori- pochodn-. Ewentualnie, kompletn- list- kategorii znajdziesz pod adresem Specjalna:Kategorie.
Zauwa- na przyk-ad, -e niniejszy poradnik jest umieszczony w kategorii "Pomoc", co wida- na samym dole, pod artyku-em.
Warto pami„ta“, -e linkowanie do kategorii jest mo-liwe tak, jakby by- to zwyk-y artyku-, bez w--czania go do kategorii. Wystarczy przed nazw- kategorii doda- dwukropek, na przyk-ad [[:Kategoria:Polska]] da nam link Kategoria:Polska.
Wi-cej informacji w poradniku Wikipedia:Kategorie.
Przekierowanie
Niekiedy has-o mo-e by- poszukiwane pod kilkoma nazwami (np. Niemiecka Republika Demokratyczna i NRD), Aby nie tworzy- dwóch takich samych artyku-ów, mo-emy jedn- z tych nazw przekierowa- na drug-. W tym celu nale-y w jednym z artyku-ów umie„ci“ w pierwszej linii fraz- #REDIRECT, a nast-pnie link do strony, na której znajduje si- artyku- w„a“ciwy.
Ca„o-“ wygl-da tak: #REDIRECT [[W„a“ciwa nazwa]]
Przekierowanie jest te- jednym z elementów przeniesienia has-a, generowanym automatycznie.
Przeniesienie has-a
Mechanizm Mediawiki pozwala na naprawienie sytuacji, gdy has-o zosta-o zapisane pod niew„a“ciwym tytu-em, np. w wyniku trywialnego b--du, jakim jest literówka. W takim przypadku nie wolno wykonywa- naprawy r-cznie, tzn. tworz-c nowe has-o i wkopiowuj-c do niego tre-- zapisanego pod b„-dn“ nazw-. Po pierwsze, przy tak za„o“onym ha-le nie b-dzie dotychczasowej historii oraz strony dyskusji, ponadto stare has-o mo-e usun-- tylko administrator. Stosuje si- wi-c w tym celu klikni-cie specjalnej zak-adki Przenie-, dost-pnej w drugim od góry wierszu ekranu zalogowanego u-ytkownika (w przypadku nowo zarejestrowanych dost-pne po dwóch tygodniach), pomi-dzy zak-adkami Historia i autorzy oraz Obserwuj. Zak-adka ta ma du-o g--bsze dzia-anie, bo oprócz wstawienia przekierowania przenosi pod now- nazw- tak-e histori- strony i dyskusj-.
Po klikni-ciu tej zak-adki edytor MediaWiki wy-wietli pole Nowy tytu-, w którym wpisz po prostu nowy tytu- has-a. Od tej chwili nosi ono now- nazw-, za- w ha-le o starej nazwie pojawi si- kod:
#REDIRECT [[Nowa nazwa]]
Nale-y nast-pnie sprawdzi-, które has-a w Wikipedii odwo„uj“ si- do naszego has-a - lista jest wy-wietlana po klikni-ciu odsy-acza Linkuj-ce z lewej strony ekranu. Po zmianie wszystkich odno-ników mo-na zg„osi“ "stare" has-o do usuni-cia.
Opisany mechanizm powinni stosowa- wszyscy u-ytkownicy, równie- administratorzy, którzy maj- mo„liwo-“ usuni-cia starego has-a.
Zobacz te-
|