|
Si-y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, nieoficjalnie Wojsko Polskie - struktura obronna Pa-stwa Polskiego.
SZ RP stoj- na stra-y suwerenno-ci Narodu Polskiego oraz jego bezpiecze-stwa i pokoju. Mog- bra- udzia- w zwalczaniu kl“sk „ywio“owych, dzia-aniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych, a tak-e ratowania -ycia ludzkiego. Bior- te- udzia- w oczyszczaniu terenów z materia-ów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego i unieszkodliwiaj- je. [1].
Zwierzchnictwo nad Si-ami Zbrojnymi sprawuje prezydent RP, a ogólne kierownictwo zapewnia Minister Obrony Narodowej.
Historia WP po roku 1918
Wojna polsko-bolszewicka
Wojna polsko-bolszewicka rozpocz--a si- 14 lutego 1919 starciem ko-o miasteczka Mosty na Bia“orusi. Wtedy to si-y polskie star-y si- z Armi- Czerwon-. Na pocz-tku marca formacje zgrupowa- polskich przesz-y do akcji zaczepnej, opanowa-y na wschodzie S“onim (2 marca) i Pi-sk (5 marca), a na pó-nocy dotar-y pod Lid-, gdzie zatrzyma-y si- na kilka tygodni. Dalsze decyzje w sprawie dzia„a“ na wschodzie zosta-y podj-te w pierwszej dekadzie kwietnia, zgodnie z wol- Józefa Pi-sudskiego, który uzna- konieczno-- przej-cia inicjatywy na Ukrainie.
Pi“sudski podj-- decyzj- o wyruszeniu na Kijów. 28 kwietnia, wojska polskie stan--y na linii: Czarnobyl-Koziaty--Winnica-granica rumu-ska. Po tygodniowym odpoczynku wojska polskie stan--y u bram Kijowa, nie napotykaj-c -adnego oporu nieprzyjaciela. 3 maja -o“nierze wojska polskiego wzi--o do niewoli oficera radzieckiego. Nast-pnego dnia, Armia Czerwona zacz--a -piesznie opuszcza- Kijów, a Wojsko Polskie przedefilowa-o ulicami Kijowa. Do powa-niejszych star- dosz-o na mo-cie spinaj-cym Dniepr, lecz po krótkiej wymianie ognia polscy „o“nierze przeszli przez rzek- i zaj-li lewobrze-ny przyczó-ek si„gaj“cy 15 km w g--b terytorium wroga. Po raz pierwszy od 250 lat wojsko polskie przesz-o triumfalnie przez Z-ote Wrota Kijowa. Ca-a prawobrze-na Ukraina zosta-a wzi-ta kosztem 150 zabitych i 300 rannych.
Na prze-omie czerwca i lipca Armia Czerwona przesz-a do ofensywy, prze„amuj“c Polski front. W sierpniu 1920 Rosjanie dotarli do Lwowa, a nast-pnie wyruszyli w kierunku Warszawy. Jednym z wa-niejszych epizodów bitwy warszawskiej by-o zdobycie przez kaliski 203 Pu-k U-anów jednej z dwóch sowieckiej radiostacji. Pos„u-y“y one do rozszyfrowania przysz-ych dzia„a“ wojennych Rosjan.
16 sierpnia 1920 rozpocz--o si- uderzenie polskiej 4. Armii znad Wieprza na ty-y sowieckich armii atakuj-cych Warszaw-. Po prze-amaniu s-abej obrony Grupy Mozyrskiej, jednostki polskie praktycznie bez oporu wysz-y na lini- Bugu. W tym samym czasie reszta wojsk polskich przesz-a do kontrofensywy na ca-ej d„ugo“ci frontu. 5 Armia znad Wkry uderzy-a na XV i III Armie bolszewickie. Wskutek wspomnianego wy-ej braku „-czno“ci z dowództwem i zm-czenia -o“nierzy, wi-ksza cz wojsk sowieckich przesz-a do nieskoordynowanego odwrotu. III korpus kawalerii Gaj-Chana oraz cz 4. i 15. armii (6 dywizji) nie mog-c si- przebi- na wschód 24 sierpnia 1920 przekroczy-a granic- niemieck- i zosta-a internowana na terytorium Prus Wschodnich.
W wyniku bitwy warszawskiej straty strony polskiej wynios-y: ok. 4500 zabitych, 22 tys. rannych i 10 tys. zaginionych. Szkody wyrz-dzone sowietom nie s- znane. Przyjmuje si-, -e ok. 25 tys. bolszewików poleg-o lub by-o ci--ko rannych, 60 tys. trafi-o do polskiej niewoli, za- 45 tys. zosta-o internowanych przez Niemców.
II wojna -wiatowa
Ludowe Wojsko Polskie
Za pocz-tek Ludowego Wojska Polskiego uwa-a si- rok 1949[potrzebne -ród“o], kiedy to na stanowisko ministra obrony narodowej powo-any zosta- Konstanty Rokossowski. Przyczyni- si- on do sformowania: czterech dowództw korpusów armijnych, dwóch dowództw korpusów lotniczych, dziesi-ciu dywizji lotniczych, dwie dywizji zmechanizowanych, siedmiu dywizji piechoty, pi-ciu dywizji artylerii przeciwlotniczej, trzech brygad artylerii przeciwpancernej, trzech brygad przeciwdesantowych oraz sze-ciu pu-ków czo-gów.
W okresie PRL, Ludowe Wojsko Polskie uczestniczy-o w t-umieniu protestów robotniczych i wyst„pie“ niepodleg„o“ciowych, m.in. w czasie wydarze- pozna-skiego czerwca 1956, dowodz-cy wówczas jednostkami LWP gen. Stanis“aw Pop-awski by- bezpo-rednio odpowiedzialny za „mier“ 74 osób i ponad 500 rannych demonstrantów. LWP bra-o tak-e udzia- w pacyfikacji Wybrze-a w grudniu 1970, rozkaz do w--czenia si- jednostek wojska do t-umienia wyst„pie“ robotniczych wyda- wówczas gen. Wojciech Jaruzelski. LWP bra-o równie- udzia- w agresji na Czechos„owacj“ w 1968, w ramach tzw. operacji "Dunaj", propagandowo przedstawianej jako interwencja "w obronie zdobyczy socjalizmu".
W 1981 jednostki LWP uczestniczy-y tak-e w pacyfikacji opozycji antykomunistycznej, po wprowadzeniu w dniu 13 grudnia 1981 stanu wojennego. W dniu og-oszenia stanu wojennego w bezpo-rednich dzia-aniach wzi--o udzia- 70 000 „o“nierzy, 1750 czo“gów, 1400 pojazdów opancerzonych, 500 wozów bojowych, oraz kilka tysi-cy samochodów wojskowych (ok. 9000 razem z pojazdami milicyjnymi).
W marcu 1982, zwolniono do rezerwy „o“nierzy tzw. III rocznika, których wcze-niej zatrzymano w wojsku w zwi-zku z planowanym wprowadzeniem stanu wojennego. Wówczas gen. Wojciech Jaruzelski nakaza- podwy„szy“ o 25% limit mianowa- na stopie- pu“kownika LWP, co spowodowa-o ogromne przerosty w korpusie osobowym armii.
Wojsko Polskie po roku 1989
Od 1989 wojsko polskie przechodzi gruntown- modernizacj-. Wymieniany jest przestarza-y sprz-t wojskowy, oraz likwidowany jest pobór. Co roku zwi-kszany jest tak-e bud-et MON-u (co roku -rednio o 10%). Rocznie zwi-ksza si- równie- liczba -o-nierzy zawodowych. Od 2005 do uzbrojenia Polski stopniowo do„-czaj“ my-liwce F-16, pojazdy KTO Rosomak, „mig“owce SW-4 oraz rakiety SPIKE. Si-y zbrojne RP ponadto bior- udzia- w wielu misjach zagranicznych.
Zadania i struktura Si- Zbrojnych RP
|
|
|
|
Struktura polskich wojsk l-dowych
|
Zadania
"Si-y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej s„u-“ ochronie niepodleg„o“ci pa-stwa i niepodzielno-ci jego terytorium oraz zapewnieniu bezpiecze-stwa i nienaruszalno-ci jego granic. Si-y Zbrojne zachowuj- neutralno-ci w sprawach politycznych oraz podlegaj- cywilnej i demokratycznej kontroli."
"Si-y Zbrojne ponadto mog- bra- udzia- w zwalczaniu kl-sk „ywio“owych i likwidacji ich skutków, dzia-aniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania -ycia ludzkiego, a tak-e w oczyszczaniu terenów z materia-ów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu."
Struktura i dowodzenie
Najwy-szym zwierzchnikiem Si- Zbrojnych jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. W czasie pokoju Prezydent Rzeczypospolitej sprawuje zwierzchnictwo nad Si-ami Zbrojnymi za po-rednictwem Ministra Obrony Narodowej.
Ca„okszta“tem dzia„alno“ci Si- Zbrojnych w czasie pokoju kieruje Minister Obrony Narodowej. Swoje zadania minister wykonuje przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej, w sk-ad którego wchodzi Sztab Generalny Wojska Polskiego.
Si-ami Zbrojnymi, w czasie pokoju, w imieniu Ministra Obrony Narodowej, dowodzi szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który pod wzgl-dem pe-nionej funkcji jest najwy-szym „o“nierzem w czynnej s„u“bie wojskowej.
W czasie wojny Si-ami Zbrojnymi oraz innymi podporz-dkowanymi jednostkami organizacyjnymi dowodzi Naczelny dowódca si- zbrojnych, który jest mianowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i podlega mu bezpo-rednio.
Sk-ad
W sk-ad Si- Zbrojnych wchodz- jako ich rodzaje:
 Wojska L-dowe,
 Si-y Powietrzne,
 Marynarka Wojenna
Wojska Specjalne.
Rodzaje Si- Zbrojnych sk„adaj“ si- z jednostek wojskowych i zwi-zków organizacyjnych ró-nych rodzajów wojsk i s„u“b.
W sk-ad Si- Zbrojnych wchodzi równie- “andarmeria Wojskowa jako ich wyodr-bniona i wyspecjalizowana s„u“ba.
Odr-bnym element Si- Zbrojnych (poza strukturami rodzajów wojsk) jest równie- Dowództwo Garnizonu Warszawa w sk-ad którego wchodz- jednostki zabezpieczenia sto-ecznego garnizonu oraz kilka innych jednostek na terenie kraju (g-ównie „-czno“ci i dowodzenia). W razie og-oszenia powszechnej lub cz--ciowej mobilizacji oraz w razie wojny cz„-ci“ Si- Zbrojnych staj- si- S„u“ba Kontrwywiadu Wojskowego i S„u“ba Wywiadu Wojskowego.
Minister Obrony Narodowej sprawuje nadzór nad Akademi- Obrony Narodowej w Warszawie.
W dniu 1 pa-dziernika 2007 SZ RP liczy-y ok. 155 000 „o“nierzy w czynnej s„u“bie.
Wed-ug danych Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, w dniu 1 pa-dziernika 2007 w WP pe„ni“o s„u-b“ ok. 95.000 „o“nierzy zawodowych, w tym ok.:
- 155 genera-ów,
- 30 000 oficerów,
- 50 000 podoficerów zawodowych,
- 15 000 szeregowych zawodowych.
Misje zagraniczne
Wojska L-dowe
Wojska L-dowe przeznaczone s- do zapewnienia obrony przed atakiem l-dowo-powietrznym w dowolnym rejonie Polski, na ka-dym kierunku, w obliczu ka-dej formy zagro-enia. Wojska L-dowe podzielone s- na nast„puj“ce rodzaje wojsk:
- wojska pancerne i zmechanizowane,
- wojska aeromobilne,
- wojska rakietowe i artylerii,
- wojska obrony przeciwlotniczej,
- wojska in-ynieryjne
- wojska chemiczne,
- wojska „-czno“ci i informatyki,
oraz inne oddzia-y i pododdzia-y rozpoznania i walki elektronicznej, pododdzia-y dzia„a“ psychologicznych i pododdzia-y logistyczne. W Wojskach L-dowych istnieje system logistyczny zabezpieczaj-cy proces szkolenia pokojowego, funkcjonowania jednostek wojskowych oraz ich przygotowania do prowadzenia dzia„a“ bojowych. W Wojskach L-dowych mo-na wyró„ni“ tak-e wojska obrony terytorialnej i jednostki piechoty górskiej. Struktura i organizacja Wojsk L-dowych odpowiada standardom NATO. Na organizacj- polskiej armii sk„adaj“ si- 2 okr-gi wojskowe:
- „l“ski Okr-g Wojskowy,
- Pomorski Okr-g Wojskowy.
Trzonem Wojsk L-dowych s- 4 dywizje ogólnowojskowe(3 zmotoryzowane, 1 pancerna), oraz brygady artylerii, kawalerii powietrznej, saperów, desantowo-szturmowe itp.
Wyposa-enie Wojsk L-dowych
stan aktualny podany przez MON - 20.05.2007
- 1) czo-gi (T-72, PT-91, Leopard 2A4) - 960
- 2) wozy bojowe (BWP, BWR, KTO Rosomak, HMMWV, BRDM-2) - 2000
- 3) artyleria (122 mm Haubica Samobie-na 2S1 Go-dzik,152 mm Armatohaubica wz. 1977 Dana, 122 mm wyrzutnia rakietowa BM-21 Grad-1/RM70, mo-dzierze (LM-60D, LM-60KC, M-98), ppanc (Spike-LR, Metys, Fagot, Komar), ponadto ci-gnione zestawy artyleryjskie ró-nych kalibrów) - 1300
Lotnictwo Wojsk L-dowych
stan z 1 pa-dziernika 2006
Si-y Powietrzne
Polski F-16 na lotnisku na Krzesinach
|
|
|
|
|
|
|
|
|
G-ównym zadaniem Si- Powietrznych, jest prowadzenie operacji maj-cych na celu uzyskanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddzia-ów innych Rodzajów Si- Zbrojnych. Sk„adaj“ si- z Wojsk Lotniczych, Wojsk Obrony Przeciwlotniczej i Wojsk Radiotechnicznych.
Ich prekursorem by-y si-y powietrzne B--kitnej Armii podczas I wojny -wiatowej. Do 1 lipca 2004 nosi-y nazw-: Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej (WLOP RP), które z kolei zosta-y utworzone 1 lipca 1990 przez po--czenie dwóch rodzajów si- zbrojnych: Wojsk Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.
Uzbrojenie
Marynarka Wojenna
G-ówne zadania
- ochrona polskich interesów na morzu, szczególnie w wy--cznej strefie ekonomicznej we wspó-pracy z Morskim Oddzia-em Stra-y Granicznej;
- zapewnienie bezpiecznej -eglugi w polskiej strefie odpowiedzialno-ci;
- ochrona ekologiczna polskich obszarów morskich;
- ratowanie -ycia na morzu w polskiej strefie odpowiedzialno-ci, ale tak-e poza ni-;
Kompania Marynarki Wojennej
- realizacja polskiej morskiej racji stanu;
- demonstrowanie obecno-ci na morzu w polskiej strefie zainteresowania pa-stwa;
- wspó-praca z zagranicznymi si-ami morskimi, szczególnie pa-stwami Organizacji Paktu Pó-nocnoatlantyckiego ( NATO );
- udzia- w operacjach pokojowych i antyterrorystycznych;
- szkolenie i przygotowywanie si- do realizacji zada- bojowych na wypadek zagro-enia dla bezpiecze-stwa pa-stwa;
- utrzymanie odpowiednio wysokiej gotowo-ci bojowej na wypadek wojny;
- odpowiednio wczesne wykrycie zagro-enia dla bezpiecze-stwa pa-stwa od strony morza;
- obrona pa-stwa podczas wojny przed atakiem od strony morza;
- utrzymanie panowania na morzu podczas wojny w odpowiedniej strefie obrony przy wspó„dzia“aniu z Si-ami Powietrznymi;
- obrona wybrze-a i terenów nadmorskich przy wspó-pracy z Wojskami L-dowymi i Si-ami Powietrznymi
Okr-ty
- korweta dozorowa projektu 620, typu Kaszub - ORP Kaszub (240)
- 2 korwety rakietowe projektu 1241RE, typu Mo-nia - OORP Metalowiec (436), Rolnik (437)- maja zostac wycofane w 2008
- 3 korwety rakietowo-artyleryjskie projektu 660, typu Orkan - OORP Orkan (421), Piorun (422), Grom (423)
- 3 niszczyciele min projektu 206FM, typu Mewa - OORP Flaming (621), Mewa (623), Czajka (624)
- tra-owiec projektu 207DM, typu Gop-o - ORP Gop-o (630)
- 12 tra-owców projektu 207P, typu Gardno - OORP Gardno (631), Bukowo (632), D-bie (633), Jamno (634), Mielno (635), Wicko (636), Resko (637), Sarbsko (638), Necko (639), Nak-o (640), Dru-no (641), Ha-cza (642)
- 1 niszczyciel niszczyciel typu Grom - ORP B-yskawica (okr-t muzeum)
- 4 tra-owce projektu 207M, typu Mamry - OORP Mamry (643), Wigry (644), -niardwy (645), Wdzydze (646)
- 5 okr-tów transportowo-minowych projektu 767, typu Lublin - OORP Lublin (821), Gniezno (822), Kraków (823), Pozna“ (824), Toru- (825)
- 2 okr-ty rozpoznania radioelektronicznego projektu 863, typu Nawigator - OORP Nawigator (262), Hydrograf (263)
- okr-t szkolny (barkentyna) projektu B79/II - ORP Iskra (253)
- okr-t szkolny projektu 888, typu Wodnik - ORP Wodnik (251)
- 2 okr-ty ratownicze projektu 570, typu Piast - OORP Piast (281), Lech (282)
- 2 okr-ty ratownicze projektu B823, typu Zbyszko - OORP Zbyszko (R-14), Ma-ko (R-15)
- 2 okr-ty hydrograficzne projektu 874, typu Heweliusz - OORP Heweliusz (265), Arctowski (266)
- okr-t wsparcia logistycznego projektu 890, typu Kontradmira- Xawery Czernicki - ORP Kontradmira- Xawery Czernicki (511)
- zbiornikowiec paliwowy projektu ZP-1200, typu Ba-tyk - ORP Ba-tyk (Z-1)
Lotnictwo Marynarki Wojennej
- „mig“owiec dowodzenia Mi-2D (5245)
- 4 „mig“owce ratownictwa morskiego Mi-2RM (2947, 2948, 2949, 2950)
- „mig“owiec transportowy Mi-8MTW-1 (5528)
- „mig“owiec transportowy Mi-17 (0608)
- 3 „mig“owce ratownictwa morskiego Mi-14PS (1013, 1016, 5137)
- 10 „mig“owców zwalczania okr-tów podwodnych Mi-14P- (1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1009, 1010, 1011, 1012)
- „mig“owiec zwalczania okr-tów podwodnych Mi-14PX (1003)
- 2 „mig“owce transportowe W-3T Sokó- (0209, 0304)
- 4 „mig“owce ratownictwa morskiego W-3RM Anakonda (0505, 0506, 0511, 0512)
- 3 „mig“owce ratownictwa morskiego W-3WARM Anakonda (0813, 0815, 0906)
- 4 „mig“owce zwalczania okr-tów podwodnych Kaman SH-2G Super Seasprite (3543, 3544, 3545, 3546)
- 2 samoloty transportowo-desantowe M-28B Bryza-1TD (1117, 1118)
- 2 samoloty monitoringu ekologicznego M-28B Bryza-1E (0404, 0405)
- 7 samolotów rozpoznawczo-patrolowych M-28B Bryza-1R (1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116)
- samolot rozpoznawczo-patrolowy i poszukiwania okr-tów podwodnych M-28B Bryza-1RM bis (0810)
Przypisy
- - Ustawa z dnia 21 listopada 1967 o powszechnym obowi-zku obrony Rzeczypospolitej Polskiej Dz.U. 1967 Nr 44 poz. 220
„ród“a
Zobacz te-
Linki zewn-trzne
|
Si-y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej |
|
|
|
   |
|
|
Formacje Wojska Polskiego na przestrzeni dziejów (OdeB) |
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kalendarium Wojska Polskiego
|
