|
Irbis (pantera „nie“na) (Uncia uncia) lub (Panthera uncia) - ssak z rodziny kotowatych.
- Klasyfikacja
- Dla irbisa utworzono odr-bny rodzaj, gdy- nie ryczy on tak g„o“no jak reszta wielkich kotów. Jego d„wi“ki s- raczej podobne do pumich. Z pum- --czy go te- c-tkowany dese- futra m-odych. Zajmuje wi-c w klasyfikacji raczej miejsce po-rednie miedzy ma-ymi, a du-ymi kotami.
- Wyst-powanie
- -yje w Himalajach i na Wy“ynie Tybeta-skiej oraz -rodkowej Azji. Zamieszkuje stepy, lasy i góry do 6 000 m n.p.m. w lecie i ok. 600 m n.p.m. w zimie. Zwykle przebywa nad granic- lasu.
- Tryb -ycia
- Aktywny w ci-gu dnia oraz o zmierzchu; poza okresem godowym -yje samotnie; w poszukiwaniu zdobyczy przemierza terytorium -owieckie po sta-ych „cie“kach.
- Jednostka spo-eczna
- Pantera „nie“na nale-y do samotników. Czasem wyst-puje parami.
- Od-ywianie
- Górskie kopytne, jak kozioro“ce, markury, dziki, nachury, tary i pi“mowce, a tak-e -wistaki, ptaki i inne niewielkie kr-gowce; nierzadko zwierz-ta domowe, np. drób i byd-o.
- Poruszanie
- Jest bardzo czujna i ostro-na.
- Rozmna-anie
- Po ci--y trwaj-cej 98-103 dni rodzi si- dwoje do pi-ciu m-odych. Z matk- przebywaj- do 1 roku, dojrza„o-“ p„ciow“ osi„gaj“ w wieku dwóch lat (w niewoli, na wolno-ci zapewne pó-niej). M-ode rodz- si- w jaskiniach lub szczelinach skalnych, które s- wy„cie“ane mchem i sier„ci“ matki.
- Wygl-d
- Ma kr-pe, do-- krótkie -apy i d-ugi, gruby ogon. G-owa i tu-ów mierz- 75-140 cm, ogon 70-100 cm. Irbis wa-y 35-70 kg. Na bia-okremowej lub szarawej na grzbiecie i bia-ej na brzuchu sier-ci widniej- czarne lub ciemnobrunatne rozetki i plamy. D-ugie i g-ste futro doskonale kamufluje zwierz-.
- Inne
- -yje w niewoli 16-18 lat. To jeden z najs-abiej poznanych gatunków. -pi zwini-ty w k--bek. Potrafi skaka- na odleg„o-“ do 15 m, przy czym d-ugi ogon s„u“y mu jako ster.
- Ochrona
- Na wolno-ci -yje tylko 4 500-7 000 irbisów, w ogrodach zoologicznych 200. G-ówne zagro-enia stanowi rozproszenie populacji (utrudnia to zmienno-- genetyczn-), lokalny handel futrami tych zwierz-t oraz wykorzystywanie ich ko-ci w chi-skiej medycynie. Gatunek znajduje si- na li-cie IUCN. Chroni go te- CITES.
|
