Gemeente Arnhem
|
|
 |
| Provincie |
 Gelderland |
| Hoofdplaats |
Arnhem |
Oppervlakte
- Land
- Water |
101,53 km²
98,25 km²
3,28 km² |
Inwoners
Bevolkingsdichtheid |
144.101 (30 juni 2008)-
1467 inw./km² |
| Geografische ligging |
51°59' NB 5°55' OL |
| Belangrijke verkeersaders |
A12, A50, A15, N224, A/N325, N784 |
| Station(s) |
Station Arnhem, Station Arnhem Velperpoort, Station Arnhem Presikhaaf, Station Arnhem Zuid |
| Netnummer |
026 |
| Postcodes |
6800-6846 |
| Officiële website |
www.arnhem.nl |
| Politiek |
| Burgemeester (lijst) |
Pauline Krikke (VVD) |
| Bevolkingspiramide |
|
|
Satellietfoto Arnhem en omgeving
|
Oude stadhuis Arnhem 1840
|
Nederrijn met op achtergrond de Eusebiuskerk.
|
|
|
|
|
Blik uit de Eusebiuskerk naar het westen
|
|
|
Arnhem ( uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in het oosten van Nederland. Het is de hoofdstad van de provincie Gelderland. Arnhem ligt aan de rivier de Nederrijn en de Sint-Jansbeek, waaraan de stad zich heeft ontwikkeld. De stad ligt zowel ten noorden als ten zuiden van de Rijn. Vooral het zuidelijke stadsdeel heeft zich na de Tweede Wereldoorlog zeer sterk ontwikkeld.
Arnhem heeft 144.101 inwoners (per 30 juni 2008, bron: CBS) en is daarmee na Nijmegen de tweede stad van de provincie Gelderland. Arnhem maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen (plusregio), een conurbatie met ongeveer 726.300 inwoners. Een inwoner van Arnhem wordt een Arnhemmer genoemd. Arnhem is voornamelijk een diensten- en ambtenarenstad. Arnhem bezit een van de vijf gerechtshoven waaronder de arrondissementsparketten Arnhem, Almelo, Zutphen en Zwolle-Lelystad ressorteren. In Arnhem bevindt zich ook de landelijke militaire kamer van de rechtbank.
Etymologie
Door de tijd heen heeft Arnhem diverse officiële namen en bijnamen gekregen.
Arnhem
De naam Arnhem komt van Arneym en is afgeleid van heem (thuis) en Arn of Aro. Dit komt van het Germaanse arnu (arend). [1]
Ook de Latijnse aanduiding Arenacum zou thuis van de arend betekenen en duiden op de vele arenden die vroeger op de heuvels en in de bossen van Arnhem huisden. De naam Arneym word voor het eerst genoemd in 893 in een goederenregister van de abdij Prüm.
Èrnem
Èrnem is de naam in het Arnhemse tongval. Het Ernemse accent (Ernems geen dialect maar een tongval, er zijn maar zeer weinig echt Arnhemse woorden), wijkt sterk af van Zuid-Gelderse dialecten door de Haagse invloeden: in de tweede helft van de 18e eeuw trokken rijke Hagenaars naar buitenhuizen in de bossen rondom Arnhem. Het Haagse accent werd door de lokale Arnhemse bevolking overgenomen omdat het accent status verschafte. Het accent wordt heden ten dage nog voornamelijk in de volkswijken als 't Broek en Klarendal gesproken.
Haagje van het Oosten
In de 2e helft van de 19e eeuw was Arnhem een stad met elitaire uitstraling en werd het als het Den Haag van het oosten van Nederland beschouwd.
Groene stad aan de Rijn of Parkstad
Arnhem aan de Rijn, met op de achtergrond de groene bossen was een geliefd thema van schilders. Ook kent Arnhem veel parken die de stad nog groener maken. Dit leverde Arnhem de naam Groene stad aan de Rijn (vanaf de 17e eeuw) of Parkstad (vanaf de 19e eeuw) op. In 2008 riep de jury van Entente Florale Arnhem uit tot de Groenste stad van Nederland.
Meginhardeswich Rond 814 werd een schriftelijke vermelding gemaakt van Meginhardeswich; dit is het huidige Meijnerswijk in Arnhem-zuid. Het werd in 847 geplunderd door de Vikingen.
Geografische ligging
Arnhem staat bekend als groene stad. Dit komt door de vele en grote parken, maar ook door de ligging aan de zuidrand van de Veluwe. Dit was echter niet altijd zo. In de middeleeuwen zijn de bossen ten noorden van Arnhem allemaal gekapt. Daarna groeide er alleen nog heide waarop schapen graasden. De boeren staken de heide af en gebruikten de plaggen als strooisel in de stallen. Toen dit te vaak gebeurde kwam het zand bloot te liggen. Zo ontstonden de zandverstuivingen op de Veluwe.
Aan het eind van de 18e eeuw werden de heide- en zandgronden ontgonnen om akkers en bossen aan te leggen. Hiervoor werden bronnen geboord en werd de grond goed bemest. De ontginning heeft aan de wieg gestaan van het ontstaan van Schaarsbergen waar de meeste boeren woonden. Later volgde de oprichting van de Nederlandse Heidemaatschappij in Arnhem.
De parken waren tot aan het eind van de 19e eeuw voornamelijk landgoed van rijke families, maar toen het slecht ging met de Nederlandse landbouw werden deze te koop aangeboden. Zich bewust van het groene imago van de stad, kocht de gemeente Arnhem deze op. Het landgoed Zijpendaal grenzend aan het park Sonsbeek kwam pas in 1924 te koop en werd met hulp van ENKA oprichter Dr. J.C. Hartogs aangekocht. Arnhem kent nu 15 parken, wat de stad terecht de naam Parkstad opgeleverde.
Door zijn huidige ligging aan de Rijn staat Arnhem bekend als groene stad aan de Rijn. De stad heeft zich tot in de 16e eeuw echter vooral ontwikkeld aan de St. Jansbeek. Pas toen Karel van Gelre in 1530 de Rijn liet verleggen (afgerond in 1536) kwam de stad direct aan de Rijn te liggen. Voorheen liep de rivier langs de rand van Elden. De nieuwe stroming van de Rijn zorgde voor betere handel voor de stad.
In Arnhem stromen verschillende beken. Hoewel de stad in de loop van de eeuwen flink groeide zijn deze bewaard gebleven en hebben ze ieder een plek gevonden in de stad. Naast de St. Jansbeek, is er de Klarenbeek, de Klingelbeek of Slijpbeek, de Molenbeek of Boekhorstbeek en de Lichtenbeek. Naast deze natuurlijke wateren kent Arnhem ook een netwerk van sloten voornamelijk door de wijk Presikhaaf in Arnhem-Noord en door heel Arnhem-Zuid.
Arnhem kent ook een aantal recreatieplassen plassen; de Rijkerswoerdse plassen in Arnhem-Zuid, 2 plassen in de Rosandepolder, de Immerlooplas in de wijk Malburgen, een plas ten oosten van Schuytgraaf en een plas in de Meinerswijk.
Door zijn centrale ligging in oostelijk Nederland is Arnhem al sinds de oudheid belangrijk geweest voor het nationale en internationale verkeer via weg, water en later het spoor. Sinds de stad Groningen stopte met trolleybussen is Arnhem nog de enige Nederlandse stad met een trolleybusnet; het is één van de grootste in West-Europa. Vanuit Arnhem Centraal rijden trolleybussen door de hele stad en ook naar Oosterbeek en Velp.
Er lopen meerdere belangrijke nationale wegen door en langs Arnhem:
A12, A50, A15, A325, A348, N224,N225, N310, N325 en N784.
De A12 loopt door tot in Oberhausen en is de belangrijkste Nederlandse oost-west verbinding met Duitsland.
Binnen de stad zelf verbinden hoofdwegen de verschillende wijken. Voornaamste wegen zijn de singels in de binnenstad (Eusebiusbinnen- en buitensingel en Jansbinnen- en buitensingel), Johan de Wittlaan, IJssellaan, Velperweg, Amsterdamseweg, Apeldoornseweg, Batavierenweg, Huissensestraat, Hollandweg, Groningensingel en de Burgemeester Matsersingel.
Door de ligging van Arnhem als doorgangsplek tussen west-, oost-, noord- en zuid-Nederland, en doordat de stad het voorportaal voor Duitsland is, heeft de stad zich kunnen ontwikkelen als belangrijke handelsstad. In de stad komen zes belangrijke wegen samen, vormt het Station Arnhem een belangrijke spoorwegverbinding in alle richtingen en is deze het belangrijkste station voor de verbinding met Duitsland. Ook vormt de Rijn voor Arnhem het portaal tussen Duitsland en de rest van Nederland.
Arnhem kent onder meer een meubelboulevard en vijf industrieterreinen: Kleefse Waard, Het Broek, IJsseloord I en II en Overmaat. Daarnaast is in Arnhem op het voormalig KEMA-terrein Arnhems Buiten (ook bekend als het BusinessPark Arnhem) gelegen, een parkachtig bedrijventerrein dat ruimte biedt aan onder andere het hoofdkantoor van de KEMA en het hoofdkantoor van de beheerder van energienetten TenneT.
Arnhem is de achtste stad in Nederland met een World Trade Centre-vestiging. Dit WTC is gevestigd bij het station in de blauwe Rijntoren. In de Rijntoren is onder meer het hoofdkantoor van adviesbureau Arcadis gevestigd. Naast de Rijntoren staat de groene Parktoren waarin Essent haar hoofdkantoor heeft. Andere belangrijke ondernemingen in de stad zijn de verzekeraar OHRA, gevestigd langs de A-325 in Arnhem-Zuid, een van de hoofdkantoren van de Postbank (onderdeel van ING) en Akzo Nobel, beiden aan de Velperweg. Een van de grootste werkgevers is echter Ziekenhuis Rijnstate, met meer dan 3000 werknemers.
Demografie
In 2008 telt Arnhem ongeveer 144.000 inwoners. Volgens een prognose van de gemeente Arnhem zal dat aantal tot 2030 stijgen tot zo'n 163.000 inwoners [2]
Geschiedenis
Hoewel de vroege sporen van nederzettingen getoond hebben dat de vroege Arnhemmers zijn afgedaald uit de hoger gelegen bossen, is Arnhem oorspronkelijk niet gebouwd op de oevers van de Rijn, maar op het hoger gelegen deel langs de Sint-Jansbeek. Arnhem ontstond op de plek waar de weg tussen Nijmegen en Utrecht/Zutphen zich splitste. Zeven sprengbeken voorzagen de stad van water en pas toen de loop van de Rijn in 1530 door de Arnhemmers verlegd werd kwam Arnhem aan de rivier te liggen.
De nederzetting kreeg op 13 juli 1233 stadsrechten van graaf Otto II van Gelre, de graaf van Zutphen. Arnhem had in de 13e eeuw 2 tot 3000 inwoners, die binnen de vestingwallen van de huidige binnenstad woonden. Hoewel Arnhem al voor de stadsrechtsverlening een vorm van verdediging had, groeide deze in 1291 uit tot stadsmuur, die in 1505, 1519 en 1533 werd uitgebreid om ten slotte in de 19e eeuw te worden afgebroken.
De stad werd in 1579 het eerst de Gelderse hoofdstad, toen het zich als hoofdstad van het Kwartier van Veluwe in het gewest Gelre bij de Unie van Utrecht voegde. In 1585 voegde Arnhem zich, als hoofdstad van het gewest Gelre, bij de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en in 1817 werd Arnhem hoofdstad van de provincie Gelderland in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.
Tijdens de 2e helft van de 19e en van de 20e eeuw is Arnhem sterk uitgebreid. Heden (anno 2007) wordt nog steeds flink verbouwd en uitgebreid. Men is al 10 jaar bezig met een nieuw centraal station en de gemeenteraad heeft onder de naam Rijnboog een ambitieus plan aangenomen voor de constructie van een haven.
De stad Arnhem is tijdens de Slag om Arnhem in de Tweede Wereldoorlog grotendeels door bombardementen van Duitse als van de geallieerde zijde verwoest. Ook werd de stad geplunderd door de Duitse bezetters toen ze de stad in 1944 lieten ontruimen.
Verkeer en Vervoer
Water
De rivier de Rijn loopt vanuit Duitsland, door Arnhem, naar Rotterdam. Vanuit Arnhem loopt de rivier de IJssel ook richting het noorden, onder meer naar Zutphen. Mede door deze ligging vlak over de grens is Arnhem een belangrijke handelshaven. Aan de zuidoever van de Rijn ligt ook een haven voor de pleziervaart en in de haven liggen verschillende rondvaartboten die vanuit Arnhem de IJssel en de Neder-Rijn bevaren. Aan de Nieuwe Haven heeft zich het industrieterrein Kleefse Waard ontwikkeld, met onder meer een vestiging van Akzo Nobel. Aan de rand van park Angerenstein in Arnhem-Noord ontspringt de Julianabeek.
Openbaar vervoer
Arnhem staat bekend om zijn trolleybusnetwerk, een van de grootste van West-Europa. Hoewel voor het regionale busverkeer dieselbussen worden gebruikt, maken de belangrijkste buslijnen in Arnhem nog steeds gebruik van de trolleybus. Het busstation ligt aan de voorzijde van het treinstation in het centrum, bovenop de nieuwe parkeerplaatsen en aan de voet van de nieuwe kantoortorens.
Naast het busvervoer heeft Arnhem 4 treinstations: Station Arnhem Centrum, Station Arnhem Velperpoort oostkant van het centrum, Station Arnhem Presikhaaf op de lijn naar Velp en Zutphen en Station Arnhem Zuid tussen de wijken Elderveld, De Laar en Schuytgraaf.
Geschiedenis infrastructuur en vervoer
Sinds de oudheid is Arnhem een centraal vervoersknooppunt geweest. In Arnhem kwamen veel (zand)wegen samen, die naar de lokale dorpjes en naar de grotere steden als Zutphen, Nijmegen en Utrecht leidden.
In 1896 reed de eerste auto, een Benz Victoria, in Arnhem op Nederlandse bodem. De auto was voor de Haagse fotograaf Adolf Zimmermans. Zimmermans had bij fabrikant Benz en Co in Mannheim een Benz Victoria besteld. Benz en Co liet de auto op 18 mei 1896 per schip afleveren aan de Rijnkade in Arnhem. Op de Rijnkade onder de Nelson Mandelabrug staat de gedenksteen die in 1996 bij de festiviteiten Stichting 100 Jaar Automobiel ter ere van deze gebeurtenis werd geplaatst. Tot in 1996 werd deze auto als de eerste auto beschouwd die in Nederland reed. Naar aanleiding van het 100-jarig bestaan van de auto in Nederland doken rond 1996 meerdere publicaties op. Daarin kwam ook een ingezonden artikel uit de krant "Het Nieuws van den Dag" van 16 oktober 1896 aan het licht, dat de Heer Jos. Bogaers-Swagemakers, uit Tilburg, reeds sedert het vorige jaar in het bezit is van een automobile, welke op een goeden weg 20 K.M. per uur aflegt en in dien tijd 2 K.G. benzine verbruikt. Eén vulling is voldoende voor 100 à 120 K.M.
Hoewel de stad bekend is als groene stad aan de Rijn heeft Arnhem zich tot de 16e eeuw vooral ontwikkeld aan de St. Jansbeek. Pas toen Karel van Gelre in 1530 de Rijn liet verleggen, een project dat in 1536 werd afgerond, kwam de Rijn direct aan de stad te liggen. Voorheen liep de rivier langs de rand van Elden. De nieuwe stroom van de Rijn zorgde voor betere handel voor de stad en Arnhem bezit nog steeds een haven. De eerste havenkraan werd gebouwd in 1449 aan de Oude Haven. In 1526 en 1569 werd deze vervangen. Doordat de Oude Haven vlak voor de verlegging gelegen is, hoefde deze niet te verhuizen toen de Rijn verlegd werd. In 1603 werd aan de oostkant van de stad de Nieuwe Haven aangelegd, inclusief een nieuwe kraan in 1610. In 1782 werd de oude kraan, die in een gemetseld gebouw stond, vervangen door een nieuw, houten model met een tredmolen. In 1824 werd de houten kraan vervangen door een ijzeren stoomhijskraan, die tot aan WOII dienst bleef doen.
Bestuur en politiek
Wijken van Arnhem
Arnhem wordt onderverdeeld in 3 gedeelten: Arnhem-Noord, Arnhem-Zuid en Arnhem-Centrum.
Gemeente Arnhem
De gemeente Arnhem bestaat uit de stad Arnhem zelf en de dorpen Elden en Schaarsbergen, waarvan de eerste inmiddels volledig door de stadsbebouwing omsloten is, terwijl de ander vaak als stadswijk wordt beschouwd.
Gemeenteraad
Zetelverdeling Arnhemse gemeenteraad
PvdA 13 zetels, SP 6 zetels, VVD 5 zetels, CDA 4 zetels, GroenLinks 4 zetels, Zuid Centraal 3 zetels, Pro Arnhem 2 zetels, ChristenUnie 1 zetel, D66 1 zetel.
B&W
Burgemeester: mevrouw P.C. Krikke (VVD). Wethouders: W.J.C. Hoeffnagel (PvdA), mevrouw H.J. Weeda (PvdA), C. Jansen (CDA) en B. van Eeten (GroenLinks).
Burgemeesters
Bezienswaardigheden en cultuur
Parken
Musea
Er zijn diverse musea in Arnhem zoals:
In 1996 werd op het terrein van het Nederlands Openluchtmuseum een tramlijn aangelegd. Dankzij deze ringlijn kunnen ook bezoekers die minder goed ter been zijn gemakkelijker de verder van de hoofdingang gelegen delen van het museum bezoeken. Een replica van een kwart van de in 1944 verwoeste Arnhemse tramremise werd gebouwd. Ook een Arnhemse tram uit 1929 werd gereconstrueerd. Deze kwam in 1998 in gebruik. De dienst wordt voorts uitgevoerd met materieel afkomstig van de Rotterdamse en Haagse tram. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten heeft vestigingen in Arnhem, Enschede en Zwolle. En onderdeel is het ArtEZ conservatorium, een van de belangrijke conservatoria van Nederland met en specialisatie in Jazz, Pop en experimentele Muziek.
Uitgaan
Arnhem heeft een levendig uitgaansleven met een regionale uitstraling. De Korenmarkt en zijn directe omgeving zijn bekend om de vele kroegen, discotheken en andere horeca faciliteiten. Ook in het centrum en aan de Rijnkade vindt men horeca gelegenheden, zoals Café Meijers. Daarnaast kent Arnhem verschillende bioscopen (Het Rembrandt Theater, Eurocinema, Filmhuis Focus), 8 theaters, een concertgebouw (Musis Sacrum), het poppodium Luxor Live, en een schouwburg.
Historisch
Natuur
Evenementen
Arnhem kent met stadion Gelredome en de Rijnhal 2 grote multifunctionele evenementenhallen. Naast de thuiswedstrijden van de voetbalclub Vitesse, is het Gelredome gastheer geweest van diverse nationale en internationale artiesten o.a. de Spice Girls, Janet Jackson, Madonna, Circus Herman Renz, Marco Borsato, Coldplay, Shakira, André Rieu, Roger Waters, Metallica, Pearl Jam, Bruce Springsteen, Lionel Richie, Paul de Leeuw en het muziekfestival Night of the Proms. Periodiek worden ook MXT motocross demonstraties in het stadion gegeven, wordt de jaarlijkse Monster Jam gereden en vinden dancefeesten plaats als DJ Tiësto in concert en Qlimax. Ook is het Gelredome sinds 2002 thuislocatie voor de jaarlijkse EO-Jongerendag.
Jaarlijks trekt World Statues in de maand augustus rond de 500.000 bezoekers naar Arnhem. World Statues is het officieuze Wereldkampioenschap Levende Standbeelden. De Rijnhal is een beurshal, die jaarlijks plaats biedt aan verschillende hobby- en vakbeurzen zoals een modelspoorbeurs, computerbeurs, verschillende vlooienmarkten en Pasar Malam. Ook is de Rijnhal locatie voor onder meer verschillende circussen en grotere evenementen als Holiday on Ice. Arnhem kent naast grote, eenmalige evenementen, ook terugkerende lokale evenementen en herdenkingen.
Voorzieningen
Winkelen
Arnhem is de zevende winkelstad van Nederland en het centrum is in 2007 uitgeroepen tot de beste Binnenstad 2007-2009 van Nederland[3]. In de binnenstad bevinden zich diverse winkels, van grote warenhuizen als Vroom & Dreesmann en De Bijenkorf tot kleine speciaalzaakjes in de achterafstraten. Bekende winkelstraten in Arnhem zijn de Ketelstraat, Steenstraat, Koningsstraat, Bakkerstraat en Rijnstraat.
Daarnaast heeft Arnhem ook een aantal grote winkelcentra, zoals in Kronenburg met Winkelcentrum Kronenburg en Presikhaaf. Het winkelcentrum Presikhaaf gold in 1971 op een tentoonstelling in Parijs als het modernste winkelcentrum van Europa. Sindsdien is het zelf meerdere malen aangepast aan recentere eisen des tijds en werd het bovendien grotendeels overdekt.
Markten
Er zijn in Arnhem diverse weekmarkten:
- Kerkplein op vrijdag van 07.30 - 13.00 uur en zaterdag van 09.00 - 17.00 uur
- Elderveld op dinsdag van 07.30 -13.00 uur
- Geitenkamp op zaterdag van 09.00 - 16.00 uur
- Jansplaats op dinsdag van 07.30 - 15.00 uur
- Presikhaaf op dinsdag van 07.30 - 13.00 uur
- Malburgen op woensdag van 07.30 - 13.00 uur
Half december is er een kerstmarkt binnen het evenement Warm Winter Weekend".
Justitie
In Arnhem-Noord ligt het hoofdbureau van Politie regio Gelderland-Midden en het Paleis van Justitie. Arnhem-Zuid heeft een eigen bureau in de wijk Vredenburg. Om de kleine criminaliteit in en rond het centrum tegen te gaan is dit stadsdeel nu helemaal "afgedekt" met een gesloten camera bewakingssysteem. Arnhem heeft 2 gevangenissen: penitentiaire inrichting De Berg, bekend als de koepel in de wijk Lombok en penitentiaire inrichting Arnhem-Zuid, bekend als de bluebandbajes ,vanwege het blauwe randje op het gebouw, in de wijk Bakenhof.
Hulpdiensten en gezondheidszorg
Ambulance en brandweer meldkamer en uitrukfaciliteiten zijn, met verbindingen naar de Arnhemse hoofdwegen, gevestigd langs de Eusebiusbuitensingel, aan de voet van de John Frostbrug. Ook zijn er 2 kleinere brandweer uitrukfaciliteiten in de wijken Elderveld en Vredenburg.
Vroeger bezat Arnhem 3 ziekenhuizen
- Gemeenteziekenhuis
- St. Elisabeth Gasthuis en
- Diaconessen ziekenhuis
In 1986 fuseerden St. Elisabeths Gasthuis en Gemeenteziekenhuis tot De Malberg en na de fusie met het Diaconessenhuis in 1988 ontstond het Ziekenhuis Rijnstate. Rijnstate biedt hulp op het gebied van bijna alle specialismen en maakt deel uit van de landelijk keten van topklinische opleidingsziekenhuizen. Het dichtstbijzijnde andere ziekenhuis ligt net over de A12 in Velp.
Onderwijs
In Arnhem zijn een aantal middelbare scholen waaronder het Lorentz Lyceum het Olympus College en het Stedelijk Gymnasium Arnhem. Daarnaast is in de wijk Presikhaaf ook de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen gevestigd. ArtEZ is tevens gevestigd in Arnhem.
Sport
Onder de leiding van Arnhem Sport, biedt Arnhem een keur aan faciliteiten en verenigingen voor sportieve bewoners en bezoekers van de stad; zowel voor professionals als voor amateurs. Voor amateursporters zijn in Arnhem 2 sportcentra, 3 zwembaden, een duikschool, een openluchtzwembad, 12 sportparken, 6 sporthallen, verschillende gymlokalen, dansstudio's en speelzalen. In Arnhem zijn meer dan 100 sportverenigingen voor meer dan 70 verschillende sporten, waaronder ook minder bekende sporten als American Football, Rugby, Honkbal en gehandicaptensporten. [4]
Voetbalclub Vitesse
 Zie SBV Vitesse voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Vitesse is de professionele voetbalclub actief in de Nederlandse Eredivisie. In 1892 is de Voetbalclub Vitesse opgericht en in 1984 werd de Stichting Betaald Voetbal Vitesse opgericht, om het amateur voetbal en het betaald voetbal te splitsen. Het moderne stadion Gelredome, met zijn in en uitschuifbare grasveld en zijn beweegbare dakdelen, is thuisbasis van de club.
Nationaal Sportcentrum Papendal
Aan de rand van Arnhem ligt het Nationaal Sportcentrum Papendal, een enorm sportcentrum met faciliteiten voor verschillende sporten, waaronder de eerste kunststof atletiekbaan van Nederland en een 18-holes golfbaan. Papendal wordt geregeld door het NOC, topsporters en atleten gebruikt als trainingsfaciliteit.
Sportcentrum De Grote Koppel
Sportcentrum De Grote Koppel is het sportcentrum in Arnhem-Zuid. De Grote Koppel was van origine een recreatief en sportief zwembad, maar heeft zich uitgebreid met accommodaties voor squash, schermen, survival en skiën.
Sportcentrum Valkenhuizen
Sportcentrum Valkenhuizen is het sportcentrum in Monnikenhuizen in Arnhem-Noord. Naast een recreatief en sportief zwembad, biedt het sportcomplex plaats aan een aantal algemene sporthallen, accommodaties voor squash en badminton, alsook een aantal sportvelden voor onder meer atletiek, American Football, honkbal en voetbal. Ook het Centraal Instituut Opleiding Sportleiders (CIOS) is gevestigd op Valkenhuizen.
Bekende Arnhemmers
Trivia
- Loesje is begonnen in Arnhem en heeft daar nog steeds haar hoofdkantoor.
- Hotel Bosch was jaren het oudste kraakpand van Nederland.
- Arnhem is de naam van een mars, gecomposeerd door A.E. Kelly.
- Arnhemland in Australië is genoemd naar het VOC-schip Arnhem, dat op zijn beurt naar de stad is genoemd.
- Sinds de herfst van 2005 is Cees van der Pluijm parkdichter van Park Sonsbeek en schrijft hij vier keer per jaar een gedicht over "het mooiste park van Nederland" voor het bulletin van de Vrienden van Sonsbeek.
Geboren
Partnersteden
Aangrenzende gemeenten
Bronnen, noten en/of referenties
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
|
|
