rok 1945 / MCMXLV
XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1943 « 1944 « 1945 » 1946 » 1947
- Wojna w Polsce
- 11 stycznia - NKWD i polska s„u“ba bezpiecze-stwa w ci-gu 3 miesi-cy aresztowa-y 13.142 osoby.
- 13 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Pi“czowa.
- 14 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do J“drzejowa.
- 15 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Kielc, Makowa Mazowieckiego, Grójca, Kozienic, Opatowa.
- 16 stycznia
- przesta- istnie- obóz w P-aszowie. Ostatnich wi--niów wywieziono do KL Auschwitz.
- wkroczenie Armii Czerwonej do Radomska, Pu“tuska, “yrardowa, Radomia, Ko“skich, Ostrowca „wi“tokrzyskiego, Opatowa, I-“y, Cz“stochowy, W“oszczowy, Miechowa, Jas“a.
- 17 stycznia
- 18 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Piotrkowa Trybunalskiego.
- 19 stycznia
- 20 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Ko-a.
- 21 stycznia - Armia Czerwona wkracza do opuszczonego przez wojska niemieckie Olsztyna.
- 23 stycznia
- 24 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Opola.
- 25 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Bydgoszczy.
- 27 stycznia
- 28 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Katowic, Chorzowa, Mi“dzychodu.
- 29 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Nowego Targu.
- 30 stycznia - niemiecki statek pasa-erski Wilhelm Gustloff z ponad 10.000 ewakuowanych (g-. ludno-- cywilna) z Gdyni zosta- zatopiony 3 torpedami wystrzelonymi przez radziecki okr-t podwodny S-13 (ponad 9.000 pasa-erów zgin--o).
- 31 stycznia - wkroczenie Armii Czerwonej do Lidzbarku Warmi-skiego, Z“otowa, Gorzowa Wielkopolskiego, Mi“dzyrzecza, “wiebodzina, Leszna.
- 1 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Torunia, My“liborza, Wschowy.
- 4 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Bartoszyc, Chojnej.
- 6 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do O“awy, Brzegu.
- 10 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Miros“awca, Elbl“ga.
- 11 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Wa“cza, Legnicy, Lubina, “cinawy, “rody „l“skiej.
- 12 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Pszczyny, “wiecia, Bielsko-Bia“ej, Boles“awca.
- 13 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Szprotawy, Z“otoryi.
- 14 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Zielonej Góry, Chojnic, Pi-y, Nowej Soli.
- 15 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Tucholi.
- 18 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do “agania.
- 23 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Poznania.
- 28 lutego - wkroczenie Armii Czerwonej do Szczecinka.
- 3 marca - wkroczenie Armii Czerwonej do “widwina.
- 4 marca - wkroczenie Armii Czerwonej do Koszalina.
- 5 marca - wkroczenie Armii Czerwonej do Staragrdu Szczeci-skiego.
- 12 marca - wkroczenie Armii Czerwonej do Kartuz i Wejherowa
- 26 marca - wkroczenie Armii Czerwonej do Wodzis“awia „l“skiego.
- 27-28 marca - NKWD podst-pnie aresztowa-a 16 przywódców Polskiego Pa-stwa Podziemnego i wywioz-a ich do moskiewskiego wi-zienia "-ubianka".
- 30 marca - wkroczenie Armii Czerwonej do Gda“ska.
- 19 kwietnia - naczelny wódz gen. W„adys“aw Anders utworzy- Delegatur- Si- Zbrojnych (DSZ) na Kraj (szef Delegatury: p-k Jan Rzepecki).
- 26 kwietnia - wkroczenie Armii Czerwonej do Szczecina.
- 3 maja - Micha- -ymierski awansowany do stopnia Marsza-ek Polski (w 1927 jako genera- RP zdegradowany do stopnia szeregowca).
- 6 maja
- 8 maja - Niemcy podpisa-y akt bezwarunkowej kapitulacji.
Pozosta-e wydarzenia w Polsce
- 1 stycznia - utworzenie Ministerstwa Bezpiecze-stwa Publicznego.
- 14 stycznia - inauguracja pierwszego roku akademickiego na Uniwersytecie Marii-Curie Sk-odowskiej w Lublinie.
- 17 stycznia - ostatnie posiedzenie rz-du Generalnego Gubernatorstwa.
- 18 stycznia - rozwi-zanie Szarych Szeregów, ZHP wychodzi z podziemi.
- 19 stycznia - rozwi-zanie AK przez jej ostatniego dowódc- gen. Leopolda Okulickiego pseud. "Nied-wiadek".
- 29 stycznia - wznawia regularne nadawanie programu Krakowska Rozg„o“nia Polskiego Radia.
- 1 lutego - przeniesienie siedziby w-adz prosowieckich do Warszawy.
- 15 marca
- 24 marca - w Krakowie ukaza- si- pierwszy numer czasopisma katolickiego "Tygodnik Powszechny".
- 28 marca - aresztowanie w Pruszkowie przywódców polskiego podziemia, przewiezionych do Moskwy (proces szesnastu).
- 1 kwietnia - Stalowa Wola uzyska-a prawa miejskie.
- 8 kwietnia - podniesienie na Oksywiu bandery na ORP Korsarz, pierwszej jednostce MW w Ludowym Wojsku Polskim.
- 21 kwietnia - Edward Osóbka-Morawski i Stalin podpisali uk-ad o przyja-ni polsko-radzieckiej.
- 8-11 maja - liczne podpalenia dokonywane przez sowietów w Legnicy tzw. "ognie zwyci-ztwa", sta-y si- przyczyn- zniszczenia starego miasta w Legnicy
- 20-21 maja - oddzia- AK uwolni- 1.400 wi--niów z obozu dla AK-owców w Rembertowie.
- 24 maja - zgrupowanie "Orlika" (mjr Marian Bernaciak stoczy-a zwyci„sk“ bitw- z oddzia-ami Armii Czerwonej (Las Stocki pod Pu“awami).
- 26 czerwca - rozwi-zanie instytucji Polskiego Pa-stwa Podziemnego, na konspiracyjnym posiedzeniu w Krakowie, Rady Jedno-ci Narodowej.
- 28 czerwca - ostatnim Delegatem Rz-du na Kraj zostaje poeta Jerzy Braun.
- 1 lipca - Rada Jedno-ci Narodowej wydaje Odezw- do Narodu Polskiego i Narodów Zjednoczonych oraz Testament Polski Walcz-cej i rozwi-zuje si- (Kraków).
- 5 lipca - Wielka Brytania i USA cofn--y swe uznanie dla rz-du RP na uchod-stwie.
- 6 lipca - z emigracji powraca Karol Popiel, stan-- na czele Stronnictwa Pracy.
- 10-25 lipca - w ob-awie (okolice Augustowa) wojska NKWD aresztowa-y ok. 2.000 osób (600 osób zamordowano, miejsce pochówku nieznane).
- 22 lipca - Krajowa Rada Narodowa ustanawia dzie- 22 lipca narodowym „wi“tem Odrodzenia Polski.
- 27 lipca - do Polski powróci- prymas August Hlond. Od wrze-nia 1939 roku przebywa- w Rzymie, potem przeniós- si- do Francji, gdzie w 1942 roku zosta- aresztowany przez Niemców.
- 2 sierpnia - w-adze Polski og„osi“o amnesti-, ujawni-o si- 45 tys. cz-onków podziemia (z powodu represji cz z nich wróci-a do konspiracji).
- 12-15 sierpnia - w Krakowie, odprawa kierownictwa Delegatury Si- Zbrojnych na Kraj, przygotowania do powo-ania organizacji Wolno-“ i Niezawis„o-“.
- 22 sierpnia - powsta-o Polskie Stronnictwo Ludowe ze Stanis“awem Miko-ajczykiem na czele.
- 23 sierpnia - Stronnictwo Ludowe podj--o prób- legalnego dzia-ania og„aszaj“c memoria- do w-adz komunistycznych.
- 2 wrze-nia - powstanie konspiracyjnej organizacji Wolno-“ i Niezawis„o-“ pod kierownictwem Jana Rzepeckiego w Warszawie (sta-a si- ona najwi„ksz“ konspiracyjn- organizacj- niepodleg„o-ciow“ w latach 1945-1947).
- 12 wrze-nia - konkordat ze Stolic- Apostolsk- zosta- przez w-adze komunistyczne uznany za niewa-ny, z powodu zmiany granic diecezji na pocz-tku II wojny -wiatowej, co zinterpretowano jako z-amanie jego postanowie- przez stron- ko„cieln“.
- 14 wrze-nia - represje s„u“by bezpiecze-stwa zako„czy“y prób- utworzenia niezale-nej Polskiej Partii Socjal-Demokratycznej przez Zygmunta „u“awskiego.
- 5 pa-dziernika - utworzono Enklaw- Polick-.
- 16 pa-dziernika - TRJN podpisuje Kart- Narodów Zjednoczonych.
- 31 pa-dziernika - Stanis“aw Miko-ajczyk zosta- prezesem Polskiego Stronnictwa Ludowego.
- 4 listopada - ukaza- si- pierwszy numer Gazet Ludowej, pisma PSL (jedyna opozycyjna gazeta w Polsce).
- 6 listopada - pogrzeb Wincentego Witosa przerodzi- si- w 100-tysi„czn“ manifestacj- przeciwko PPR.
- 8 listopada - powstaje pierwsza po II wojnie -wiatowej fabryka odbiorników radiowych, pod nazw- "Pa-stwowa Fabryka Odbiorników Radiowych", która w krótkim czasie zmienia sw- nazw- na Diora.
- 10 listopada - utworzono Centralny Urz-d Planowania.
- 11 listopada - pogrzeb zamordowanego przez UB sekretarza Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL - Boles-awa -ciborka zgromadzi- 25 tys. osób.
- 13 listopada - po raz pierwszy Oborniki „l“skie uzyskuj- prawa miejskie.
- 6-13 grudnia - I Zjazd Polskiej Partii Robotniczej. Sekretarzem generalnym zosta- W-adys“aw Gomu-ka.
- 17 grudnia - Prezydium Krajowej Rady Narodowej znios-o stan wojenny wprowadzony 1 wrze-nia 1939 r. przez prezydenta Ignacego Mo-cickiego.
- grudzie“ - komunistyczna PPR liczy-a ok. 200 tys. cz-onków, PSL skupia-a natomiast ponad 500 tys. cz-onków, antykomunistyczne podziemie oceniano na 80 tys. osób.
Pozosta-e wydarzenia na -wiecie
Urodzili si-
- 6 stycznia - Tadeusz Baranowski, wybitny polski twórca komiksu
- 10 stycznia - Rod Stewart, brytyjski muzyk rockowy
- 14 stycznia - Anselm Grün, niemiecki pisarz i teolog
- 27 stycznia - Adam Krzemi-ski, polski dziennikarz, publicysta, specjalista od spraw niemieckich
- 6 lutego - Bob Marley, jamajski muzyk reggae (zm.1981)
- 9 lutego - Mia Farrow, ameryka-ska aktorka
- 14 lutego - Hans-Adam II, ksi Liechtensteinu
- 21 lutego - Jerzy Gros, polski lekkoatleta
- 25 lutego - Ireneusz Kaskiewicz, polski aktor
- 27 lutego - Daniel Olbrychski, polski aktor
- 27 lutego - Jacek Janczarski, polski pisarz, satyryk, scenarzysta (zm. 2000)
- 26 marca - Zenon Laskowik, polski komik i aktor, reprezentant pozna“skiego Kabaretu Tey
- 30 marca - Eric Clapton, brytyjski muzyk, gitarzysta The Yardbirds, The Bluesbreakers, Cream, Blind Faith i Derek and the Dominos
- 13 kwietnia - Bogdana Zagórska, piosenkarka polska
- 14 kwietnia - Ritchie Blackmore, wirtuoz gitary, gitarzysta The Outlaws, Screaming Lord Sutch, Deep Purple, Rainbow i Blackmore's Night
- 25 kwietnia - Björn Ulvaeus, cz-onek zespo-u ABBA
- 3 maja- Tadeusz Rydzyk, dyrektor Radia Maryja i jego za„o“yciel. Rektor wy-szej Szko-y Kultury Spo-ecznej i Medialnej w Toruniu.
- 14 maja - Yochanan Vollach, izraelski pi-karz
- 24 maja - Priscilla Presley, -ona "króla rock and rolla" Elvisa Presleya
- 21 czerwca - Adam Zagajewski, polski poeta, eseista, prozaik, t-umacz
- 24 czerwca - Aleksander Fiut, polski krytyk literacki i eseista
- 11 wrze-nia - Franz Beckenbauer, niemiecki pi-karz i trener
- 14 wrze-nia - Jerzy Zelnik, polski aktor
- 8 pa-dziernika - Ewa Lipska, polska poetka i literatka
- 3 listopada - Gerd Müller, niemiecki pi-karz
- 15 listopada - Anni-Frid Lyngstad, cz-onkini zespo-u ABBA
- 8 grudnia - Maryla Rodowicz, polska piosenkarka
- 10 grudnia - Marek Grechuta, polski piosenkarz (zm. 2006)
- 24 grudnia - Lemmy Kilmister, wokalista i basista Motörhead
- 28 grudnia - Birendra Bir Bikram Shah Dev, król Nepalu (zm. 2001)
Zmarli
- 22 stycznia - Else Lasker-Schüler, niemiecka poetka wyznania -ydowskiego (ur. 1869)
- 2 lutego - Adolf Brand, niemiecki dzia-acz gejowski, dziennikarz i anarchista (ur. 1874)
- 9 kwietnia - Wilhelm Canaris, niemiecki admira-, szef Abwehry (ur. 1887)
- 12 kwietnia - Franklin Delano Roosevelt, ameryka-ski polityk, prezydent Stanów Zjednoczonych (ur. 1882)
- 13 kwietnia - Ernst Cassirer, niemiecki filozof (ur. 1874)
- 13 kwietnia - Karol Englisch, polski prawnik, wybitny taternik (ur. 1881)
- 18 kwietnia - Wilhelm, ksi Albanii (ur. 1876)
- 20 kwietnia - Wac-aw Sieroszewski, ps. Wac-aw Sirko, polski pisarz (ur. 1858)
- 28 kwietnia - Benito Mussolini, w-oski polityk, premier W-och, dyktator (ur. 1883)
- 30 kwietnia - Eva Braun, kochanka, a nast-pnie -ona Adolfa Hitlera (ur. 1912)
- 30 kwietnia - Adolf Hitler, przywódca nazistowskiej III Rzeszy (ur. 1889)
- ok. 2 maja - Martin Bormann, niemiecki genera- (ur. 1900)
- 23 maja - Heinrich Himmler, jeden z g-ównych przywódców Niemiec hitlerowskich (ur. 1900)
- 9 lipca - Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, polska poetka, dramatopisarka (ur. 1891)
- 20 lipca - Paul Valéry, francuski poeta, eseista (ur. 1871)
- 11 sierpnia - Stefan Jaracz, polski aktor (ur. 1883)
- 26 sierpnia - Franz Werfel, austriacki pisarz (ur. 1890)
- 15 wrze-nia - Anton Webern, austriacki kompozytor wspó-czesny, wspó-twórca serializmu i prekursor punktualizmu (ur. 1883)
- 26 wrze-nia - Béla Bartók, kompozytor i pianista w-gierski (ur. 1881)
- 31 sierpnia - Stefan Banach, polski matematyk (ur. 1892)
- 31 pa-dziernika - Wincenty Witos, polski polityk, przywódca ch-opski (ur. 1874)
- 8 listopada - Alexandre Cingria, szwajcarski artysta plastyk i publicysta (ur. 1879)
Zdarzenia astronomiczne
Nagrody Nobla
Zobacz te-
„wi“ta ruchome
|
|
