1939 - Celebrity Encyclopedia

deutsch

dansk

Web

Pictures

Videos

News

Shopping

Encyclopedia

Search in Encyclopedia for 1939

rok 1939 / MCMXXXIX XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1937 « 1938 « 1939 » 1940 » 1941

Spis tre-ci

1 II wojna -wiatowa
2 Pozosta-e wydarzenia w Polsce
3 Pozosta-e wydarzenia na -wiecie
4 Urodzili si-
5 Zmarli
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz te-
8 „wi“ta ruchome

II wojna -wiatowa

Pozosta-e wydarzenia w Polsce

5 stycznia - pocz-tek wizyty ministra spraw zagranicznych Józefa Becka w Niemczech.
10 lutego - ORP Orze- rozpocz-- s„u-b“.
marzec - Stanis-aw Cat-Mackiewicz zes-any do Berezy Kartuskiej.
7 marca - odby-o si- posiedzenie prezydium Reprezentacji Zjednoczonego -ydostwa Miasta Krakowa. Udzia- wzi-li przedstawiciele rabinatu i cechu rze-ników -ydowskich. Dyskutowano o ustawie o uboju rytualnym.
21 marca - -Kurier Poranny- przytoczy- wypowied- Joachima von Ribbentropa, który w Berlinie spotka- si- z Józefem Lipskim: -Tylko Hitler mo-e zagwarantowa- granic- polsko-niemieck- i uzna- przynale„no-“ Pomorza Gda-skiego do Polski. Warunkiem jest jednak powrót czysto niemieckiego Gda“ska do Rzeszy oraz utworzenie eksterytorialnego po--czenia kolejowego i szosowego mi-dzy Polsk- a Niemcami-.
31 marca - Wielka Brytania z„o-y“a o-wiadczenie o gwarancjach dla niepodleg„o“ci Polski.
15 kwietnia - za„o“enie partii Stronnictwo Demokratyczne.
28 kwietnia - Niemcy wypowiedzia-y pakt o nieagresji wobec Polski.
5 maja - minister Józef Beck wyg„osi“ w Sejmie przemówienie, w którym odrzuci- --dania niemieckie.
16 maja - szef Sztabu Generalnego WP, gen. Wac-aw Stachiewicz, poleci-, by opracowa- plan fortyfikacji na polskiej granicy zachodniej.
17 maja - Wincenty Witos stan-- na czele Stronnictwa Ludowego.
23-30 maja - polsko-brytyjska konferencja sztabowa w Warszawie.
3 czerwca - otwarcie nowego, nowoczesnego toru wy-cigów konnych na S„u“ewcu w Warszawie.
8 czerwca - uroczyste procesje Bo-ego Cia-a. W wielkich Warszawie, Krakowie i Lwowie, przesz-y g-ównymi ulicami. W procesji w Spale wzi-- udzia- prezydent Mo“cicki, przebywaj-cy tam na wypoczynku.
11 czerwca - w Lublinie odby-y si- pierwsze Dni Lublina.
29 czerwca - przysi-ga pierwszych „o“nierzy -ywych torped.
lipiec
- pierwsza polska wyprawa himalaistyczna.
- pocz-tek polskich do„wiadcze“ nad telewizj-.
25 lipca - polscy kryptolodzy przekazali aliantom klucz do rozszyfrowania sekretów Enigmy - niemieckiej kryptograficznej maszyny cyfrowej.
26 lipca - marsz. Edward Rydz-„mig“y wyda- rozkaz ws. obrony polskiego wybrze-a.
27 lipca - w Gdyni uroczy-cie po„wi“cono pasa-erski motorowiec MS Chrobry.
17 sierpnia - rz-d polski zablokowa- graniczn- wymian- handlow- pomi-dzy Niemcami a Polsk-.
22/23 sierpnia - naczelne w-adze wojskowe podj--y decyzj- o mobilizacji alarmowej 2/3 stanu si- zbrojnych.
23 sierpnia - w Moskwie podpisanie paktu o nieagresji mi-dzy ZSRR i III Rzesz- (Pakt Ribbentrop - Mo-otow).
24 sierpnia - cz--ciowa mobilizacja.
25 sierpnia - podpisanie angielsko-polskiego uk-adu o wzajemnej pomocy militarnej w razie ataku niemieckiego.
30 sierpnia
- obwieszczenie powszechnej mobilizacji.
- niszczyciele "ORP B-yskawica", "ORP Grom" i "ORP Burza", ok. godz.14 otrzyma-y rozkaz "Peking" natychmiastowego przej-cia z Gdyni do Anglii, dla ocalenia ich przed wpadni-ciem w r-ce niemieckie.
31 sierpnia - ultimatum niemieckie wobec Polski.
31 sierpnia/1 wrze-nia - w rejonie Chorzowa i Micha“kowic na -l“sku oddzia-y Wojska Polskiego, wspomagane przez ochotników rekrutuj-cych si- spo-ród by-ych powsta-ców „l“skich oraz harcerzy, rozbi-y ponad 200-osobow- grup- dywersantów niemieckich.
1 wrze-nia
- hitlerowskie Niemcy napad-y na Polsk-; rozpocz--a si- kampania wrze-niowa
  - godz. 4:00 atak niemców na Wielu- zniszczenie bramy wielu-skiej
  - godz. 4:30 atak bombowców Ju 87 na lini- kolejow- ko-o Tczewa.
  - godz. 4:45 szkolny pancernik Schleswig-Holstein ostrzela- Wojskow- Sk„adnic“ Tranzytow- Westerplatte (ostrza- trwa- ok. 7 minut).
  - godz. 4:45 atak bombowców He-111 na Morski Dywizjon Lotniczy w Pucku.
  - godz. 5:55 niemieckie samoloty dokona-y przelotu rozpoznawczego nad portem wojennym w Gdyni.
  - godz. 6:55 drugi tego ranka atak oddzia-ów niemieckich na Westerplatte.
  - godz. 7:00-7:40 pierwsza bitwa powietrzna podczas II W- (54 samoloty Brygady Po-cigowej przeciwko 80 bombowcom i 20 my-liwcom niemieckim).
  - godz. 13:50 pierwsze silne uderzenie lotnictwa niemieckiego (60 bombowców nurkuj-cych i 60 ci--kich my-liwców) na Gdyni- (okr-ty i bateri- Canet).
  - godz. 16:30 drugi nalot na Warszaw- (40 bombowce przeciwko samolotom Brygady Po-cigowej i 152. eskadry my-liwskiej).
  - godz. 17:45 pierwsza podczas II W- bitwa powietrzno-morska ko-o Helu. ORP Wicher, ORP Gryf, 6 tra-owców i 2 kanonierki zaatakowane zosta-y przez 33 bombowce nurkuj-ce (18-minutowa walka by-a nierozstrzygni-ta).
  - wieczorem niszczyciele "ORP B-yskawica", "ORP Grom" i "ORP Burza" w towarzystwie okr-tów Royal Navy wesz-y do szkockiego portu Leith ko-o Edynburga.
- prezydent Ignacy Mo-cicki wprowadzi- na obszarze ca-ego pa-stwa stan wojenny.
2 wrze-nia
- ok. 50 bombowców nurkuj-cych atakowa-o Westerplatte (zrzucono co najmniej 200 bomb, zniszczono wartowni- nr 5 i wszystkie 4 mo-dzierze).
- Luftwaffe ponownie zaatakowa-o nast„puj“ce bazy lotnicze: Warszawa, D“blin, Rakowice, “awica, Bydgoszcz, Toru-, Ma-aszewicze, Lwów, Radom i Grudzi“dz.
- Kriegsmarine i Luftwaffe 7-krotnie bombardowa-y okr-t podwodny "ORP Ry-" (zrzucono 26 bomb).
- godz. 12:38 "ORP S-p" z odleg„o“ci 4.000 m nieskutecznie atakowa- jedn- torped- niemiecki niszczyciel "Friedrich Ihn" (pierwszy atak torpedowy okr-tu podwodnego podczas II W-).
3 wrze-nia
- godz. 6:50 pierwsza podczas II W- bitwa artyleryjska okr-tów nawodnych. Dwa niemieckie niszczyciele: "Leberecht Maass" i "Wolfgang Zenker" przeciwko "ORP Wicher", "ORP Gryf" i baterii cyplowej 152,4 mm. Wynikiem tego starcia by-o zatopienie niemieckiego niszczyciela Leberecht Maass.
- godz. 16:30 "ORP Wilk" postawi- pierwsz- zagrod- minow- (-rodkowa cz Zatoki Gda-skiej, 20 min).
- 4 ataki lotnicze (ostatni o godz.17:25) spowodowa-y zniszczenie okr-tów: "ORP Wicher", "ORP Gryf", tra-owca "Mewa" i kanonierki "Genera- Haller".
- godz. 20:25 niemiecki "U-14" próbowa- z odleg„o“ci 1000 m zatopi- "ORP S-p" przy u-yciu torpedy (pierwszy atak torped- z zapalnikiem magnetycznym podczas II W-).
4 wrze-nia
- godz. 5:45 niemieckie wodnosamoloty 3-krotnie atakowa-y bombami "ORP Ry-" (zrzucono 19 bomb).
- bateria "Canet" ostrzela-a niemiecki torpedowiec "T 196", 3 flotyll- kutrów tra-owych i 5 flotyll- przybrze„n“, uniemo„liwiaj“c prób- tra-owania akwenu pod Gdyni-.
- ORP Orze- usi„owa“ usun-- uszkodzenia w rejonie Gotlandii, pocz-tek choroby dowódcy okr-tu (kmdr ppor. Henryk K-oczkowski).
5 wrze-nia - ORP S-p operowa- u wybrze-a Gotlandii.
6 wrze-nia
- rz-d opu„ci“ Warszaw-.
- Niemcy wkroczyli do Krakowa.
7 wrze-nia
- zako„czy“a si- obrona Westerplatte (straty Polaków: 16 zabitych, 13 ci--ko rannych, 40 lekko rannych i kontuzjowanych).
- Naczelny Wódz opu„ci“ Warszaw-, zabieraj-c wi„kszo-“ -rodków obronnych stolicy.
- 720 „o“nierzy pod komend- kpt. W„adys“awa Raginisa stawi-o czo-o 42 200 „o“nierzom XIX. Armeekorps gen. Heinza Guderiana zmierzaj-cym w stron- Brze“cia - pocz-tek heroicznej obrony Wizny.
- bateria "Canet" uniemo„liwi“a tra-owanie niemieckiej 5 flotylli przybrze-nej (pod Gdyni-).
- popo-udnie, "ORP Ry-" postawi- drug- zagrod- minow- (10 Mm na pn-wsch. od Helu, 10 min).
- godz. 23:10 niemiecki "U-22" próbowa- z odleg„o“ci 400 m zatopi- "ORP -bik" przy u-yciu torpedy z zapalnikiem magnetycznym.
8 wrze-nia
- pocz-tek ataku niemieckiego na Warszaw-.
- rano "ORP -bik" postawi- trzeci- zagrod- minow- (10 Mm na pn. od Helu, 20 min).
9 wrze-nia
- rozpocz-cie bitwy nad Bzur-.
- podpisano umow- polsko-francusk- o tworzeniu polskich oddzia-ów wojskowych we Francji.
10 wrze-nia
- 4 dzie- heroicznej obrony odcinka "Wizna". Za-oga kpt. W„adys“awa Raginisa (licz-ca pocz-tkowo 720 ludzi) zada-a dotkliwe straty atakuj-cym 42 200 „o“nierzy XIX. Armeekorps pod komend- gen. gen. Heinza Guderiana.
- egzekucje ludno-ci polskiej w Bydgoszczy.
- wieczorem pierwszy atak niemiecki na polskie pozycje u nasady Pó-wyspu Helskiego.
11 wrze-nia
- rano oddzia-y niemieckie opanowa-y W-adys“awowo, odcinaj-c polskie oddzia-y od reszty wybrze-a.
- w pobli-u wyspy Fehmarn ORP Wilk próbowa- ataku torpedowego na ci--ki kr--ownik Admiral Hipper.
12 wrze-nia
- 3 tra-owce: "Jaskó-ka", "Czajka" i "Rybitwa" skutecznie ostrzela-y oddzia-y niemieckie atakuj-ce K„p“ Oksywsk- z pozycji po„o“onej 4 km na wsch. od Cypla Rewskiego (ka-dy tra-owiec posiada- tylko 1 dzia-o 75 mm). Akcj- t- powtórzono 2 dni pó-niej podczas walk o wiosk- Mechelinki.
- helska bateria 105 mm uszkodzi-a jednym pociskiem niemiecki tra-owiec "Otto Braun".
- wieczorem polskie oddzia-y opu„ci“y Gdyni-, wycofuj-c si- w sposób zorganizowany na K„p“ Oksywsk-.
- wieczorem ORP Ry- u pd. brzegów Olandii naprawia- uszkodzenia.
13 wrze-nia
- godz. 1:15 polskie tra-owce: "Jaskó-ka", "Czajka" i "Rybitwa" postawi-y zagrod- minow- (4 Mm na po-udnie od Helu, 60 min).
- Schleswig-Holstein ostrzeliwa- Gdyni-.
14 wrze-nia
- wojska niemieckie wkroczy-y do Gdyni.
- K-pa Oksywska (obszar 49 km²) zosta-a ca-kowicie okr--ona od strony l-du i zablokowana od strony morza. Broni-o jej 8 000 „o“nierzy polskich, 4 dzia-a 105 mm, 1 dzia-o 100 mm baterii "Canet", 15 dzia- 75 mm, 9 dzia-ek ppanc. 37 mm i kilkana-cie mo-dzierzy.
- poranny atak 11 niemieckich bombowców na 5 polskich tra-owców w Jastarni (250 kg bomby zatopi-y tra-owce "Jaskó-ka" i "Czapla").
- przed po-udniem dzia-o 100 mm baterii "Canet" prowadzi-o 10-minutowy pojedynek ogniowy z niemieckim torpedowcem "T 196" i 1 flotyll- kutrów tra-owych, uniemo„liwiaj“c im wytra-owanie ostatniego odcinka toru wodnego Gda“sk-Gdynia o d„ugo“ci 1 Mm. Dwa dni pó-niej bateria "Canet" powtórzy-a sw- akcj-, zmuszaj-c do ucieczki niemieckie tra-owce pod K„p“ Oksywsk-.
- wieczorem ORP Orze- wszed- na red- esto-skiego Tallinna (podejrzenie choroby zaka-nej u dowódcy okr-tu).
- przed pó„noc“ wynurzony ORP Wilk przeszed- cie„nin“ Sund, mijaj-c id-ce kontrkursem 2 niemieckie niszczyciele (w odleg„o“ci zaledwie 70 m!).
15 wrze-nia - chory dowódca ORP Orze- odwieziony do szpitala w Tallinnie.
16 wrze-nia - w-adze esto-skie próbowa-y bezprawnie internowa- ORP Orze- (usuni-to 10 torped, amunicj- i zamki do dzia- oraz wszystkie mapy).
17 wrze-nia
- Zwi-zek Radziecki przy„-czy“ si- do niemieckiej napa-ci na Polsk-.
- rz-d polski przekroczy- granic- polsko-rumu„sk“.
18 wrze-nia
- ucieczka ORP Orze- z Tallinna.
- uszkodzony ORP S-p internowany na wodach szwedzkich w pobli-u Nynäshamn.
- internowanie w-adz polskich w Rumunii.
- godz. 8:00 trzygodzinny pojedynek artyleryjski pomi-dzy: szkolnym pancernikiem Schleswig-Holstein, torpedowcem "T 196", okr-tem artyleryjskim "Fuchs" i 2 tra-owcami a bateri- "Canet" (1 dzia-o 100 mm) i oksywsk- 1. bateri- plot. (2 dzia-a 75 mm).
- w popo-udnie Schleswig-Holstein ostrzeliwa- bateri- cyplow- 152,4 mm (wystrzeli- 20 salw z dzia- 280 mm).
19 wrze-nia
- rano K-py Oksywskiej, a w„a“ciwie jej w-skiego pd-wsch. skrawka o d-. 5 km i szer. 1-2 km, broni-o ju- tylko 2.000 polskich „o“nierzy.
- ok. godz. 6 okr-ty niemieckie: tra-owce "M 3" i "Nautilius", okr-ty artyleryjskie "Drache" i "Fuchs" ostrzeliwa-y z dzia- 105 mm, polskie pozycje i baterie na K-pie Oksywskiej. Walk- podj--y bateria "Canet" oraz nieliczne dzia-a polowe i plot., uszkadzaj-c 1 tra-owiec.
- godz. 10:30 ostrza- K-py Oksywskiej i baterii cyplowej na Helu (odleg„o-“ 27 km) przez szkolny pancernik Schleswig-Holstein (co najmniej 35 salw dzia- 280 mm).
- pozbawiony paliwa, uszkodzony ORP Ry- internowany na wodach szwedzkich w rejonie Sandhamn.
20 wrze-nia
- ORP -bik operowa- na pn. od Gotlandii.
- ORP Wilk wszed- do szkockiej bazy morskiej Rosyth.
- Hitler zlustrowa- tereny walk w rejonie Gdyni i K-py Oksywskiej.
21 wrze-nia
- ORP Orze- u wybrze-a Gotlandii wysadzi- na l-d 2 esto-skich wartowników.
- ostrza- baterii cyplowej na Helu przez szkolne pancerniki Schleswig-Holstein i Schlesien (30 salw dzia- 280 mm).
22 wrze-nia - pocz-tek bitwy pod Tomaszowem Lubelskim.
23 wrze-nia - wieczorem w rejonie Cha“up 5 okr-tów niemieckich: torpedowiec "T 196", 2 okr-ty artyleryjskie i 2 stra-nicze ostrzeliwa-y pozycje polskie.
25 wrze-nia - godz.10:00 pocz-tek pierwszej bitwy 2 szkolnych pancerników Schleswig-Holstein i Schlesien (--cznie: 8 x 280 mm i 20 x 150 mm) z bateri- cyplow- 152,4 mm. Wynik: lekkie uszkodzenia 1 pancernika, bateria cyplowa mia-a kilkunastu rannych i uszkodzenia 2 dzia-.
26 wrze-nia - ORP -bik internowany na wodach szwedzkich w rejonie Sandhamn.
27 wrze-nia
- godz. 12:00 pocz-tek drugiej bitwy 2 szkolnych pancerników Schleswig-Holstein i Schlesien z bateri- cyplow- 152,4 mm (odleg„o-“: 14.000 m). Wynik: lekkie uszkodzenia 1 pancernika i wyczerpane zapasy amunicji, bateria dozna-a uszkodze- centrali artyleryjskiej i wie-y kierowania ogniem.
- powsta-a S„u“ba Zwyci-stwu Polski.
- utworzono Szare Szeregi.
28 wrze-nia - Kapitulacja Warszawy.
29 wrze-nia - kapitulacja Twierdzy Modlin.
30 wrze-nia - utworzenie emigracyjnego rz-du gen. W„adys“awa Sikorskiego. Sikorski zosta- premierem rz-du RP.
1 pa-dziernika - na minie postawionej 3 tyg. wcze-niej przez "ORP -bik" zaton-- niemiecki tra-owiec "M-85", trac-c 24 marynarzy.
2 pa-dziernika - Niemcy zaj-li Pó-wysep Helski.
5 pa-dziernika - bitwa pod Kockiem (koniec kampanii wrze-niowej).
9 pa-dziernika - wieczorem ORP Orze- sforsowa- Sund (przeszed- w„sk“ cie„nin“ pomi-dzy Helsingør a Hälsingborg
11 pa-dziernika - po raz pierwszy ukaza- si- Nowy Kurier Warszawski
12 pa-dziernika
- Adolf Hitler podpisa- dekret o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa.
- ORP Orze- wp„yn-“ na Morze Pó-nocne.
14 pa-dziernika - ORP Orze- wszed- do szkockiej bazy Rosyth w zatoce Firth of Forth.
20 pa-dziernika - W Kostrzynie w ramach Operacji Tannenberg, Niemcy zamordowali tu 27 wytypowanych wcze-niej mieszka-ców.
26 pa-dziernika - Stefan Starzy-ski, przedwojenny Prezydent Warszawy, aresztowany przez Niemców.
5 listopada - wydanie pierwszego numeru Biuletynu Informacyjnego (organ prasowy S„u“by Zwyci-stwu Polski).
6 listopada - rozpocz--a si- Sonderaktion Krakau, skierowana przeciwko inteligencji krakowskiej.
7 listopada - Sikorski zosta- mianowany Naczelnym Wodzem Wojska Polskiego i Generalnym Inspektorem Si- Zbrojnych.
11 listopada - aresztowanie profesorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
13 listopada - powsta- Zwi-zek Walki Zbrojnej.
18 listopada - podpisanie polsko-brytyjskiego uk-adu morskiego.
22 listopada - siedziba polskich w-adz emigracyjnych przeniesiona z Pary“a do Angers.
9 grudnia - w Pary-u powsta-a emigracyjna Rada Narodowa.
18 grudnia - deklaracja polskich w-adz emigracyjnych, prezentuj-ca cele wojny.
26 grudnia - pierwsza masowa egzekucja Polaków (Wawer pod Warszaw-, zgin--o 107 osób).

Pozosta-e wydarzenia na -wiecie

1 stycznia - za„o“ono firm- Hewlett-Packard.
5 stycznia - wizyta ministra Józefa Becka w alpejskiej siedzibie Hitlera w Berchtesgaden. Hitler powtórzy- --dania wobec Polski.
6 stycznia - niemiecki chemik Otto Hahn poda- do publicznej wiadomo-ci odkrycie rozpadu j-drowego.
15 lutego - w Watykanie odby- si- pogrzeb papie-a Piusa XI. Spocz-- on w podziemiach Bazyliki -w. Piotra. Polsk- reprezentowa- na uroczysto-ciach pogrzebowych wiceminister spraw zagranicznych Jan Szembek.
2 marca - kardyna- Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli zosta- obrany papie“em i przyj-- imi- Piusa XII.
14 marca - S“owacja proklamowa-a niepodleg„o-“ i od„-czy“a si- od Czech (rozpad Czechos“owacji).
15 marca
- W“grzy wkroczyli na Ru- Zakarpack-.
- wojska niemieckie wkroczy-y do stolicy Czechos“owacji Pragi; aneksja Czech i Moraw.
16 marca - utworzono Protektorat Czech i Moraw.
22 marca - rz-d Niemiec wymusi- na Litwie odst-pienie Rzeszy obszaru K“ajpedy.
28 marca - wojska genera-a Franco zaj--y Madryt, wojna domowa w Hiszpanii dobiega-a ko-ca.
3 kwietnia - niemieckie OKW przygotowa-o ostateczn- wersj- "Fall Weiss".
4 kwietnia - zako„czy“a si- wojna domowa w Hiszpanii.
7 kwietnia - wojska w-oskie wkroczy-y do Albanii.
11 kwietnia
- Adolf Hitler zatwierdzi- plan ataku na Polsk-, okre-lony mianem "Fall Weiss" ("Bia-y Plan").
- W“gry wyst„pi“y z Ligi Narodów.
4 maja - we francuskim dzienniku J-Oevre ukaza- si- niech-tny Polsce artyku- pt. Umrze- za Gda-sk (Mourir pour Danzig) autorstwa Marcela Deata, filozofa i zwolennika faszyzmu.
11 maja - rozpocz-- si- radziecko-japo-ski konflikt graniczny nad rzek- Cha-chin-Go“.
19 maja - w Pary-u podpisano protokó- o natychmiastowej pomocy francuskich si- zbrojnych w wypadku agresji Niemiec na Polsk-.
23 maja - Adolf Hitler wyg„osi“ tego dnia poufne przemówienie do wy-szych dowódców: -Nie chodzi o Gda-sk. Chodzi o rozszerzenie przestrzeni -yciowej i wy-ywienie. Stanowisko Polski wobec bolszewizmu jest w-tpliwe. Dlatego Polska jest w„tpliw“ barier- od strony Rosji. Odpada zatem pogl-d, by Polsk- oszcz„dzi“, i pozostaje decyzja: zaatakowa- Polsk- przy pierwszej lepszej sposobno„ci“.
24 lipca - premier W-gier Pál Teleki wystosowa- list do rz-du polskiego z zapewnieniem, -e w razie wojny polsko-niemieckiej W“gry nie wyst„pi“ przeciw Polsce.
23 sierpnia - ZSRR i III Rzesza podpisa-y pakt o nieagresji, tzw. Pakt Ribbentrop-Mo-otow.
24 sierpnia - oficjalna prezentacja niemieckiego samolotu Heinkel He-178, pierwszego samolotu z silnikiem turboodrzutowym.
25 sierpnia - do Gda“ska pod pretekstem kurtuazyjnej wizyty wszed- niemiecki szkolny okr-t liniowy "Schleswig-Holstein".
31 sierpnia - ok. godz.20:00 rozpocz--a si- prowokacja gliwicka.
1 wrze-nia - pocz-tek II wojny -wiatowej.
2 wrze-nia - za„o“enie przez Niemców obozu koncentracyjnego w Stutthofie.
3 wrze-nia - przyst-pienie Wielkiej Brytanii i Francji do II wojny -wiatowej.
17 wrze-nia - fi-ski d-ugodystansowiec Taisto Mäki, jako pierwszy lekkoatleta w historii, pokona- dystans 10 000 m w czasie poni-ej 1/2 godz. (wynik: 29.52,6 s.).
28 wrze-nia - w Moskwie podpisano niemiecko-radziecki uk-ad graniczny, zmieniaj-cy przebieg granicy po zaj-ciu Polski. Do uk-adu za--czono trzy protoko-y: jeden poufny i dwa tajne. Granica bieg-a wzd„u“ rzek Pisa, Narew, Bug, Wis“oka i San.
25 pa-dziernika - konferencja przedstawicieli lotnictwa Francji, Wielkiej Brytanii i Polski, podpisano memorandum wg którego Wielka Brytania mia-a przyj-- 300 polskich cz-onków personelu lataj-cego i 2.000 osób personelu technicznego i pomocniczego (do ko-ca grudnia 1939 do Francji przedosta-o si- >8.000 polskich lotników).
30 listopada - Armia Czerwona dokona-a inwazji na Finlandi-, co rozpocz--o wojn- zimow-.
1 grudnia - Heinrich Himmler, Reichsführer SS, zarz„dzi“ deportacje wszystkich -ydów do obozów koncentracyjnych w Polsce.
Edward Adelbert Doisy wyodr„bni“ (niezale-nie od C.P.H. Dama i P. Karrera) witaminy K1 i K2.